AB
Global Akademi
(Dış Ticarette Ödeme Şekilleri ve Risk Yönetimi)
• Giriş
Dış Ticaret; Sürekli değişen mevzuatı, uluslararası düzenlemeleri ve uygulama farklılıkları nedeniyle uzmanlık gerektiren dinamik bir çalışma alanıdır. Bu nedenle güncel bilgiye erişim, doğru yorumlama ve süreç yönetimi büyük önem taşımaktadır.
Global Akademi; Dış ticaret profesyonelleri, yöneticiler ve dış ticaret kariyerinde kendisini geliştirmek isteyen adaylar ile öğrenciler için hazırlanmış kapsamlı bir bilgi platformudur. İthalattan ihracata, gümrük mevzuatından lojistik süreçlerine kadar birçok konuda hazırlanan eğitim sunumları; teorik bilgiyi uygulama deneyimiyle birleştirerek mesleki gelişime katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Alanında uzman ekipler tarafından hazırlanan bu içerikler, dış ticaret süreçlerini daha etkin yönetmek, operasyonel riskleri azaltmak ve sektörel gelişmeleri yakından takip etmek isteyen herkes için güvenilir bir başvuru kaynağı niteliğindedir.
Global Akademi; Bilgiye erişimi kolaylaştırırken dış ticaret alanında yetkin, donanımlı ve sektöre değer katan profesyoneller yetiştirmeyi hedeflemektedir.
Yasal Uyarı; Dış ticaret işlemleri, mevzuata tam uyum ve dikkat gerektiren süreçlerdir. Olası hata ve risklerin önüne geçebilmek adına, işlemlerinizde alanında uzman profesyonellerden destek almanızı tavsiye ederiz. Bu çalışma, AB Gümrük Müşavirliği ve Danışmanlık Anonim Şirketi uzmanları tarafından bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, içerik ve bilgileri genel niteliktedir. Mevzuatta meydana gelebilecek değişiklikler, uygulama farklılıkları veya bilginin kullanımından kaynaklanabilecek sonuçlar nedeniyle AB Gümrük Müşavirliği ve Danışmanlık Anonim Şirketi'nin herhangi bir hukuki veya mali sorumluluğu bulunmamaktadır.
• Dış Ticarette Ödeme Şekilleri ve Risk Yönetimi
Dış ticarette ödeme şekli; ihracatçı ile ithalatçı arasında kararlaştırılan mal veya hizmet bedelinin hangi yöntemle, hangi tarihte ve hangi belgeler karşılığında tahsil edileceğini belirleyen finansal yapıdır. Tarafların birbirine duyduğu güven, ülke riski, ürünün niteliği, sipariş tutarı, vade, finansman ihtiyacı ve bankacılık maliyetleri ödeme yönteminin seçiminde etkili olur.
Uygun Olmayan Bir Ödeme Şekli;
- • İhracat bedelinin tahsil edilememesine,
- • Alıcının sipariş ettiği ürüne ulaşamamasına,
- • Finansman ve kur maliyetlerinin artmasına,
- • Gecikme, rezerv ve belge uyuşmazlıklarına,
- • Kambiyo mevzuatına ilişkin yükümlülüklerin ihlal edilmesine
neden olabilir.
• Ödeme Şekli ile Teslim Şekli Aynı Değildir
Dış ticarette ödeme şekilleri ile Incoterms® teslim kuralları birbirinden farklı alanları düzenler. Ödeme şekli, mal bedelinin ne zaman ve hangi yöntemle ödeneceğini belirler. Teslim şekli ise taşıma, masraf, risk ve belirli gümrük işlemlerinin alıcı ile satıcı arasında nasıl paylaşılacağını düzenler.
Örneğin FOB, CIF, FCA veya DDP birer ödeme yöntemi değil, teslim kuralıdır. Peşin ödeme, mal mukabili, vesaik mukabili ve akreditif ise ödeme şekilleridir. Satış sözleşmesinde her iki konunun da ayrı ve açık şekilde belirtilmesi gerekir. Incoterms 2020 kuralları teslimle ilgili görev, masraf ve risk dağılımını düzenler; mülkiyetin geçişini veya ödeme yöntemini tek başına belirlemez.
• Dış Ticarette Karşılaşılabilecek Temel Riskler
Alıcı Riski
Alıcı riski, ithalatçının mal bedelini sözleşmede belirlenen şekilde ödememesi veya ödeme gücünü kaybetmesi ihtimalidir.
Başlıca Alıcı Riskleri Şunlardır:
- • Alıcının iflas etmesi
- • Konkordato sürecine girmesi
- • Tasfiye kararı alınması
- • Mali yapısının bozulması
- • Vadesinde ödeme yapmaması
- • Malı teslim almaktan kaçınması
- • Kötü niyetli davranması
- • Haksız kalite veya belge itirazında bulunması
- • Alıcı Riski Nasıl Azaltılır?
- • Alıcı hakkında ticari istihbarat yapılması
- • Finansal tabloların ve kredi geçmişinin incelenmesi
- • Yazılı ve ayrıntılı satış sözleşmesi hazırlanması
- • Uygun ödeme şeklinin seçilmesi
- • Avans veya kısmi peşin ödeme alınması
- • Teyitli akreditif veya banka garantisi talep edilmesi
- • Gayrikabili rücu factoring ya da forfaiting kullanılması
- • İhracat alacak sigortasından yararlanılması
Türk Eximbank Kısa Vadeli Alacak Sigortası, ihracatçıların vadeli satışlardan doğan alacaklarını belirlenen limitler dâhilinde ticari ve politik risklere karşı güvence altına alabilmektedir.
Satıcı Riski
Satıcı riski, ithalatçının sipariş verdiği eşyanın sözleşmeye uygun şekilde teslim edilmemesi ihtimalidir.
Bu Kapsamda;
- • Malın hiç gönderilmemesi,
- • Eksik veya geç yüklenmesi,
- • Sipariş edilen ürün yerine farklı ürün sevk edilmesi,
- • Kalite, miktar veya teknik özelliklerin sözleşmeye uymaması,
- • Peşin ödeme alındığı hâlde üretimin tamamlanmaması
gibi durumlarla karşılaşılabilir.
• Satıcı Riski Nasıl Azaltılır
- • Satıcı hakkında ticari araştırma yapılması
- • Teknik özellikleri açık bir sözleşme hazırlanması
- • Ödemenin üretim ve sevkiyat aşamalarına bağlanması
- • Avans teminat mektubu alınması
- • Yükleme öncesi gözetim yaptırılması
- • Bağımsız kalite, miktar veya uygunluk raporu talep edilmesi
- • Akreditifte bağımsız gözetim belgesine yer verilmesi
Gözetim raporu önemli bir kontrol aracı olmakla birlikte satıcının sözleşmeden kaynaklanan sorumluluğunu veya alıcının muayene yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
• Ülke ve Politik Risk
Ülke riski, ticaret yapılan ülkedeki siyasi, ekonomik veya idari gelişmeler nedeniyle ödemenin ya da teslimatın gerçekleştirilememesi ihtimalidir.
Başlıca Ülke Riskleri Şunlardır:
- • Savaş, iç savaş ve siyasi karışıklık
- • İhtilal, isyan, grev veya toplumsal olaylar
- • İthalat ve ihracat yasakları
- • Döviz transferine getirilen kısıtlamalar
- • Yaptırım ve ambargo kararları
- • Bankacılık sisteminin işleyememesi
- • Lisans veya ithalat izninin iptal edilmesi
- • Kamu alıcısının ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi
- • Ülke Riski Nasıl Yönetilir?
- • Ülke ve banka risklerinin işlem öncesinde incelenmesi
- • Teyitli akreditif kullanılması
- • İhracat kredi sigortası yaptırılması
- • Politik risk teminatı alınması
- • Ödemenin güvenilir üçüncü ülke bankası üzerinden yapılandırılması
- • Yaptırım ve uyum kontrollerinin tamamlanması
- • Sözleşmeye mücbir sebep, yaptırım ve ödeme güçlüğü hükümlerinin eklenmesi
- • Taşıma Riski
Taşıma riski, eşyanın sevki sırasında kaybolması, çalınması, hasar görmesi veya gecikmesi nedeniyle ortaya çıkar.
Riskin Azaltılması İçin:
- • Uygun taşıma türü seçilmeli,
- • Güvenilir taşıyıcı kullanılmalı,
- • Nakliyat sigortası yaptırılmalı,
- • Ambalajlama ve yükleme standartları belirlenmeli,
- • Teslim şekline göre sigorta sorumluluğu açıkça düzenlenmeli,
- • Taşıma ve teslim belgeleri eksiksiz hazırlanmalıdır.
Sigortayı hangi tarafın yaptıracağı, kullanılan Incoterms® kuralına ve satış sözleşmesine göre belirlenir. Sigorta yapılmış olması, tüm zararların otomatik olarak karşılanacağı anlamına gelmez; poliçenin teminat kapsamı ve istisnaları ayrıca incelenmelidir.
• Kur Riski
Kur riski, satış sözleşmesinin düzenlendiği tarih ile tahsilat veya ödeme tarihi arasında döviz kurunda meydana gelebilecek değişikliklerden kaynaklanır.
• Özellikle Vadeli İşlemlerde Önemli Hâle Gelen Kur Riski Şu Yöntemlerle Sınırlandırılabilir:
- • Forward sözleşmeleri
- • Vadeli işlem sözleşmeleri
- • Döviz opsiyonları
- • Döviz swapları
- • Doğal korunma yöntemleri
- • Farklı para birimlerinden gelir ve giderlerin dengelenmesi
- • Alacağın factoring veya forfaiting yoluyla iskonto edilmesi
Kullanılacak finansal aracın maliyeti, vadesi, teminat ihtiyacı ve muhasebe etkileri işlem öncesinde değerlendirilmelidir.
• Dış Ticarette Başlıca Ödeme Şekilleri
Uygulamada ödeme yöntemleri dört temel yapı altında incelenebilir:
- • Peşin ödeme
- • Mal mukabili ödeme
- • Vesaik mukabili ödeme
- • Akreditifli ödeme
Kabul kredili ödeme, konsinye satış ve benzeri uygulamalar ise bu temel yöntemlerin vadeli veya özel nitelikteki türleri olarak karşımıza çıkar. TCMB İhracat Genelgesi’nde tahsil şekilleri; akreditifli, vesaik mukabili, mal mukabili, kabul kredili akreditifli, kabul kredili vesaik mukabili, kabul kredili mal mukabili ve peşin ödeme olarak gösterilmektedir. Kullanılan ödeme şekli gümrük beyannamesinin 28 numaralı hanesine yazılır; birden fazla yöntem bulunması hâlinde diğer ödeme şekilleri açıklama bölümünde belirtilir.
• Peşin Ödeme
Peşin ödeme, ithalatçının mal bedelinin tamamını veya belirli bir bölümünü sevkiyat gerçekleştirilmeden önce ihracatçıya ödemesidir. Ödemenin yalnızca bir bölümü peşin yapılmışsa kalan tutarın hangi yöntemle ödeneceği satış sözleşmesinde ve gümrük beyannamesinde açıkça gösterilmelidir. Peşin ödeme satıcı açısından tahsilat riskini önemli ölçüde azaltırken alıcı açısından en yüksek risk taşıyan yöntemlerden biridir. Çünkü ithalatçı ödeme yaptıktan sonra;
- • Malın gönderilmemesi,
- • Geç sevk edilmesi,
- • Eksik yüklenmesi,
- • Sipariş şartlarına uygun olmaması
- • riskleriyle karşılaşabilir.
• Peşin Ödeme Neden Tercih Edilir
Satıcı, alıcıya veya alıcının ülkesine ilişkin riskleri yüksek görüyorsa mal bedelini sevkiyattan önce talep edebilir. Peşin ödeme aynı zamanda üretimin finansmanında kullanılmak üzere avans niteliğinde de alınabilir. Ancak her peşin ödeme kendiliğinden prefinansman kredisi olarak kabul edilmez. Peşin bedelin süresi içinde ihracatla kapatılmaması veya mevzuatta öngörülen şartlara uygun biçimde iade edilmemesi durumunda kambiyo mevzuatı bakımından prefinansman hükümleri gündeme gelebilir.
• Mal Mukabili Ödeme
Mal mukabili ödeme, ihracatçının eşya ve ticari belgeleri ithalatçıya gönderdiği, ithalatçının ise malı teslim aldıktan veya sözleşmede belirlenen vadede bedeli ödediği yöntemdir. Uluslararası uygulamada bu yöntem çoğunlukla open account, yani açık hesap ödeme olarak ifade edilir. Mal mukabili işlemde belgeler doğrudan alıcı adına düzenlenebileceğinden ithalatçı, çoğu durumda ödeme yapmadan önce eşyayı teslim alma imkânına sahiptir.
• Mal Mukabili Ödemenin Riskleri
Bu yöntem ithalatçı açısından avantajlı, ihracatçı açısından ise yüksek risklidir.
Alıcının;
- • Ödemeyi geciktirmesi,
- • Mali durumunun bozulması,
- • Malı teslim aldıktan sonra ödeme yapmaması,
- • Haksız kalite veya sözleşme itirazları ileri sürmesi
ihracatçının alacağını tahsil edememesine yol açabilir.
Risk Nasıl Azaltılabilir;
- • Alıcı için kredi limiti belirlenmesi
- • Vade ve gecikme şartlarının sözleşmeye yazılması
- • Teminat mektubu veya standby akreditif alınması
- • Alacak sigortası yaptırılması
- • Gayrikabili rücu factoring kullanılması
- • Alacağın forfaiting yoluyla devredilmesi
- • Mülkiyeti muhafaza ve uyuşmazlık hükümlerinin uygulanabilir hukuk dikkate alınarak düzenlenmesi
• Vesaik Mukabili Ödeme
Vesaik mukabili ödeme, ihracatçının sevk belgelerini bankası aracılığıyla ithalatçının bankasına gönderdiği ve belgelerin ithalatçıya belirlenen tahsil şartları karşılığında teslim edildiği ödeme yöntemidir. Vesaik mukabili işlemler, tarafların açıkça kararlaştırması hâlinde Milletlerarası Ticaret Odasının URC 522 Tahsiller İçin Birörnek Kuralları kapsamında yürütülebilir.
Vesaik Mukabili Ödeme İki Temel Biçimde Uygulanır:
• D/P – Documents Against Payment:
Belgeler ödeme karşılığında teslim edilir.
• D/A – Documents Against Acceptance:
Belgeler, vadeli poliçenin alıcı tarafından kabul edilmesi karşılığında teslim edilir.
URC 522 kapsamında bankalar tahsil talimatına göre hareket eder; akreditifte olduğu gibi belge uygunluğuna dayalı bağımsız bir ödeme taahhüdü vermez.
• Vesaik Mukabili Ödeme Süreci
- • İhracatçı ile ithalatçı satış ve ödeme şartlarında anlaşır.
- • İhracatçı eşyayı taşıyıcıya teslim ederek sevkiyatı gerçekleştirir.
- • Fatura, taşıma belgesi ve diğer sevk evrakı hazırlanır.
- • Belgeler, tahsil talimatıyla birlikte ihracatçının bankasına verilir.
- • Gönderi bankası belgeleri ithalatçının ülkesindeki tahsil bankasına iletir.
- • Tahsil bankası alıcıya bildirimde bulunur.
- • D/P işleminde ödeme, D/A işleminde poliçe kabulü alınır.
- • Şart yerine getirildikten sonra belgeler ithalatçıya teslim edilir.
- • Tahsil edilen tutar banka kanalıyla ihracatçıya gönderilir.
• Vesaik Mukabili Ödemenin Riskleri
Bankaların işleme katılması, ödeme yapılacağını garanti etmez. İthalatçı belgeleri teslim almaktan veya poliçeyi kabul etmekten vazgeçebilir.
Bu Durumda İhracatçı;
- • Eşyanın limanda beklemesi,
- • Ardiye ve demuraj maliyetleri,
- • Eşyanın geri getirilmesi,
- • Başka alıcıya indirimli satış yapılması,
- • Bozulabilir ürünlerde değer kaybı
gibi sonuçlarla karşılaşabilir.
Ayrıca taşıma belgesinin alıcı adına doğrudan düzenlenmesi, eşyanın ödeme yapılmadan teslim alınabilmesine yol açabileceğinden belge düzeni işlem öncesinde dikkatle belirlenmelidir.
• Akreditifli Ödeme
Akreditif, ithalatçının talimatı üzerine amir banka tarafından ihracatçı lehine açılan ve uygun belge ibrazı karşılığında ödeme yapılmasını öngören bağımsız banka taahhüdüdür. Akreditif, ödeme riskini tamamen ortadan kaldırmaz. Bununla birlikte doğru yapılandırıldığında alıcı, satıcı ve banka risklerinin daha kontrollü yönetilmesini sağlar. Akreditif işlemlerinde bankalar malın fiziksel durumuyla değil, kendilerine sunulan belgelerle ilgilenir. Bu nedenle malın sözleşmeye uygun olması ile belgelerin akreditife uygun olması farklı konulardır.
• UCP 600 Kapsamında Akreditif
Akreditif metninde Milletlerarası Ticaret Odasının UCP 600 kurallarına tabi olduğu belirtilmişse bu kurallar işleme uygulanır. UCP 600’e göre akreditif, adı veya tanımı ne olursa olsun dönülemez nitelikte bir düzenlemedir. Amir bankanın, şartlarına uygun belge ibrazı karşısında kesin ödeme taahhüdünü içerir.
• Teyitli ve Teyitsiz Akreditif
Teyitsiz akreditif
Teyitsiz akreditifte temel ödeme taahhüdü amir bankaya aittir. İhbar bankası, yalnızca akreditifin gerçekliğini kontrol ederek lehtara bildirimde bulunabilir; ayrıca teyit vermediği sürece bağımsız ödeme yükümlülüğü üstlenmez.
İhracatçı Bu Yapıda;
- • Amir bankanın ödeme gücü,
- • Amir bankanın bulunduğu ülkenin transfer riski,
- • Yaptırım ve politik gelişmeler
bakımından risk taşımaya devam eder.
Teyitli akreditif
Teyitli akreditifte başka bir banka, amir bankanın taahhüdüne ek olarak uygun ibraz karşılığında kendi bağımsız ödeme taahhüdünü verir. Teyit, özellikle amir banka veya ülke riskinin yüksek olduğu işlemlerde ihracatçı açısından önemli güvence sağlar. Ancak teyidin kapsamı, vadesi, masrafı ve hangi belgeler karşılığında geçerli olduğu dikkatle incelenmelidir.
• Akreditifte Ödeme Türleri
Akreditif, ödeme zamanına ve kullanım biçimine göre şu şekilde düzenlenebilir:
- • Görüldüğünde ödemeli akreditif
- • Vadeli ödeme taahhütlü akreditif
- • Kabul kredili akreditif
- • İştira edilebilir akreditif
- • Teyitli veya Teyitsiz akreditif
- • Devredilebilir akreditif
- • Rotatif akreditif
- • Kırmızı şartlı akreditif
- • Karşılıklı akreditif
Her türün hukuki ve bankacılık sonucu farklı olduğundan yalnızca akreditifin adına bakılarak işlem yapılmamalı; metnin tamamı incelenmelidir.
• Akreditif İş Akışı
Alıcı ve satıcı satış sözleşmesini imzalayarak ödeme yöntemini akreditif olarak belirler. İhracatçı, ürün ve satış şartlarını içeren proforma faturayı alıcıya gönderir. İthalatçı, bankasına akreditif açılması için başvurur. Banka, kredi limiti ve teminat koşullarını değerlendirir. Amir banka akreditif metnini çoğunlukla SWIFT sistemi üzerinden ihracatçının ülkesindeki ihbar bankasına gönderir. İhbar bankası mesajın görünür gerçekliğini kontrol ederek akreditifi ihracatçıya bildirir.
İhracatçı; tutar, vade, son yükleme tarihi, teslim şekli, belge listesi, toleranslar ve ödeme şartlarını inceler. Uygun olmayan hükümler varsa yükleme öncesinde değişiklik talep eder. UCP 600 kapsamında ihracatçıya tanınmış standart bir “yedi iş günlük itiraz süresi” bulunmamaktadır. Akreditif şartları kabul edildikten sonra ihracatçı yüklemeyi gerçekleştirir ve gerekli belgeleri hazırlar. Belgeler, akreditifte belirlenen ibraz süresi içinde görevli veya amir bankaya sunulur.
Banka, belgeleri akreditif şartları, UCP 600 ve uluslararası standart bankacılık uygulamaları çerçevesinde inceler. Uygun ibraz bulunması hâlinde ödeme, vadeli ödeme taahhüdü, kabul veya iştira işlemi akreditifin kullanım şekline göre gerçekleştirilir. Belgelerde uygunsuzluk bulunursa rezerv bildirimi yapılır. İthalatçı rezervleri kabul edebilir; ancak bankanın rezervli belgeler karşısında ödeme yükümlülüğü, akreditif şartlarına ve ilgili tarafların kararına göre değerlendirilir. Belgeleri teslim alan ithalatçı, taşıma belgesinin niteliğine ve gümrük işlemlerine göre eşyayı teslim alır.
• Akreditifte Belge İnceleme Süresi
UCP 600’ün 14’üncü maddesi uyarınca görevli banka, teyit bankası ve amir bankanın, ibrazın uygun olup olmadığını belirlemek için ibraz gününü izleyen en fazla beş bankacılık günü bulunmaktadır. Bu süre önceki metinde yer alan yedi iş günü değildir. Bankaların inceleme süresinin beş bankacılık günü olması, ihracatçının belge hazırlama sorumluluğunu veya akreditifte belirtilen ibraz süresini değiştirmez.
• Akreditifte Rezerv Nedir
Rezerv, ibraz edilen belgelerin akreditif şartlarına, UCP 600 kurallarına veya uluslararası standart bankacılık uygulamalarına uygun olmamasıdır.
Sık Karşılaşılan Rezerv Nedenleri Şunlardır:
- • Geç yükleme veya geç ibraz
- • Belgelerde farklı ürün tanımları kullanılması
- • Fatura tutarının akreditifi aşması
- • Eksik belge sunulması
- • Taşıma belgesindeki tarih veya liman bilgilerinin uygun olmaması
- • Sigorta kapsamının yetersiz olması
- • Belgeler arasında miktar, ağırlık veya taraf bilgisi farklılığı
- • Belgenin yetkisiz kişi tarafından imzalanması
- • Akreditifin istediği nüsha sayısının karşılanmaması
Akreditif hazırlanırken yalnızca alıcıyı korumaya yönelik, gereksiz veya ihracatçının kontrolü dışındaki belgelerin şart koşulması rezerv riskini artırabilir.
• Kabul Kredili Ödeme
Kabul kredili ödeme, mal bedelinin belirli bir vadede ödenmesini ve bu borcun çoğunlukla poliçenin kabulüyle belgelendirilmesini sağlayan yapıdır.
Kabul Kredisi;
- • Akreditifli,
- • Vesaik mukabili,
- • Mal mukabili
ödeme yöntemleriyle birlikte kullanılabilir.
Poliçenin yalnızca alıcı tarafından kabul edilmesi, banka garantisi anlamına gelmez. Bankanın aval vermesi veya akreditif kapsamında bağımsız ödeme taahhüdü bulunması, ihracatçının risk durumunu önemli ölçüde değiştirir.
• İhracat Bedelinin Yurda Getirilme Süresi
Genel kurala göre ihracat bedelinin fiilî ihraç tarihinden itibaren 180 gün içinde yurda getirilmesi gerekir. Sözleşmede 180 günden uzun bir vade belirlenmişse bedelin, vade tarihinden itibaren en geç 90 gün içinde yurda getirilmesi öngörülmektedir. Konsinye ihracat, yurt dışı müteahhitlik, geçici ihracat, finansal kiralama ve diğer özellikli işlemler için farklı süreler uygulanabilir.
• İBKB ve DAB Uygulaması
Yurda getirilen ihracat bedellerinin banka tarafından ihracat bedeli olarak kabulü sırasında işlem türüne göre İhracat Bedeli Kabul Belgesi veya Döviz Alım Belgesi düzenlenebilir. TCMB İhracat Genelgesi gereği İBKB veya DAB’a bağlanan ihracat bedellerinin en az %35’inin, belgeyi düzenleyen banka aracılığıyla TCMB’ye satılması uygulaması 31 Ocak 2027 dâhil olmak üzere devam etmektedir. Oran ve uygulama süresi değiştirilebildiğinden işlem tarihindeki güncel Genelge mutlaka kontrol edilmelidir. İhracat bedelleri, şartların karşılanması hâlinde 6493 sayılı Kanun kapsamındaki ödeme ve elektronik para kuruluşları aracılığıyla da yurda getirilebilir. Bununla birlikte bedelin ihracat bedeli olarak kabulü ve ihracat hesabıyla ilişkilendirilmesi banka tarafından gerçekleştirilir.
• Ödeme Şekli Seçilirken Kontrol Edilmesi Gerekenler
Ödeme yöntemi kararlaştırılmadan önce şu hususlar birlikte değerlendirilmelidir:
- • Alıcı ve satıcının mali gücü
- • Taraflar arasındaki ticari geçmiş
- • İşlem tutarı ve vade
- • Ülke ve banka riski
- • Malın yeniden satılabilirliği
- • Ürünün bozulabilir veya özel üretim olması
- • Teslim şekli ve taşıma yöntemi
- • İhracat kredi sigortası imkânı
- • Akreditif veya tahsil masrafları
- • Döviz kuru ve finansman riski
- • Yaptırım ve kara para aklamayla mücadele kontrolleri
- • İhracat bedelinin yurda getirilmesine ilişkin süreler
- • Kullanılacak belgelerin hazırlanabilirliği
- • Uyuşmazlık hâlinde uygulanacak hukuk ve yetkili merci
- • İlgili Düzenlemeler
Bilgilendirme Notu; Bu içerik, AB Global Akademi kapsamında dış ticaret çalışanları, yöneticiler ve dış ticaret eğitimi alan öğrenciler için genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Belirli bir ihracat, ithalat, banka veya finansman işlemi bakımından bağlayıcı hukuki ya da mali görüş niteliğinde değildir. Ödeme şekilleri; satış sözleşmesinin hükümlerine, tarafların risk durumuna, işlem yapılan ülkeye, banka uygulamalarına ve yürürlükteki kambiyo mevzuatına göre farklı sonuçlar doğurabilir. İşlem öncesinde güncel TCMB İhracat Genelgesi, banka koşulları, ICC kuralları, yaptırım düzenlemeleri ve ilgili mevzuat ayrıca kontrol edilmelidir.