AB

Global Akademi

(Geçici Depolama Statüsü)

• Giriş

Dış Ticaret; Sürekli değişen mevzuatı, uluslararası düzenlemeleri ve uygulama farklılıkları nedeniyle uzmanlık gerektiren dinamik bir çalışma alanıdır. Bu nedenle güncel bilgiye erişim, doğru yorumlama ve süreç yönetimi büyük önem taşımaktadır.

Global Akademi; Dış ticaret profesyonelleri, yöneticiler ve dış ticaret kariyerinde kendisini geliştirmek isteyen adaylar ile öğrenciler için hazırlanmış kapsamlı bir bilgi platformudur. İthalattan ihracata, gümrük mevzuatından lojistik süreçlerine kadar birçok konuda hazırlanan eğitim sunumları; teorik bilgiyi uygulama deneyimiyle birleştirerek mesleki gelişime katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Alanında uzman ekipler tarafından hazırlanan bu içerikler, dış ticaret süreçlerini daha etkin yönetmek, operasyonel riskleri azaltmak ve sektörel gelişmeleri yakından takip etmek isteyen herkes için güvenilir bir başvuru kaynağı niteliğindedir.

Global Akademi; Bilgiye erişimi kolaylaştırırken dış ticaret alanında yetkin, donanımlı ve sektöre değer katan profesyoneller yetiştirmeyi hedeflemektedir.

Yasal Uyarı; Dış ticaret işlemleri, mevzuata tam uyum ve dikkat gerektiren süreçlerdir. Olası hata ve risklerin önüne geçebilmek adına, işlemlerinizde alanında uzman profesyonellerden destek almanızı tavsiye ederiz. Bu çalışma, AB Gümrük Müşavirliği ve Danışmanlık Anonim Şirketi uzmanları tarafından bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, içerik ve bilgileri genel niteliktedir. Mevzuatta meydana gelebilecek değişiklikler, uygulama farklılıkları veya bilginin kullanımından kaynaklanabilecek sonuçlar nedeniyle AB Gümrük Müşavirliği ve Danışmanlık Anonim Şirketi'nin herhangi bir hukuki veya mali sorumluluğu bulunmamaktadır.

• Geçici Depolama Statüsü

Geçici depolama statüsü, Türkiye Gümrük Bölgesi’ne getirilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, gümrüğe sunulmasından sonra gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına kadar geçen sürede bulunduğu hukuki durumu ifade eder. Geçici depolama, başlı başına bir gümrük rejimi değildir. Eşyanın serbest dolaşıma giriş, transit, antrepo, dahilde işleme, yeniden ihracat, serbest bölgeye giriş, imha veya gümrüğe terk gibi bir işleme yönlendirilmesinden önceki ara aşamadır. Geçici depolanan eşya, bu statü devam ettiği sürece gümrük gözetimi altında bulunur. Eşya üzerinde ancak korunmasını ve mevcut durumunun muhafaza edilmesini sağlayacak işlemler gerçekleştirilebilir.

• Geçici Depolama Yeri

Geçici depolama yerleri; gümrüğe sunulan eşyanın, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutuluncaya kadar muhafaza edildiği ve gümrük idaresinin gözetimi altında faaliyet gösteren alanlardır.

Bu yerler genellikle taşıma araçlarının durduğu, yanaştığı veya iniş yaptığı noktalarda bulunan;

• • Ambar,
• • Depo,
• • Ardiye,
• • Hangar,
• • Terminal sahası,
• • Gümrük idaresince uygun görülen diğer kapalı veya açık alanlardan

oluşur.

Geçici depolama yerlerinin eşyanın dış etkenlerden ve yetkisiz müdahalelerden korunmasını sağlayacak fiziki ve teknik özelliklere sahip olması gerekir. Eşya yalnızca gümrük idaresince onaylanan yerlerde ve idarenin belirlediği şartlar altında muhafaza edilebilir.

• Geçici Depolama Statüsü Ne Zaman Başlar

Türkiye Gümrük Bölgesi’ne getirilen serbest dolaşımda olmayan eşya, gümrüğe sunulduğu andan itibaren geçici depolanan eşya statüsüne girer.

Bu statü, eşyanın aşağıdaki işlemlerden birine tabi tutulmasıyla sona erer:

• • Bir gümrük rejimine tabi tutulması,
• • Serbest bölgeye alınması,
• • Türkiye Gümrük Bölgesi dışına yeniden ihraç edilmesi,
• • Gümrük idaresinin gözetimi altında imha edilmesi,
• • Gümrüğe terk edilmesi.

Eşyanın geçici depolama yerine alınması, eşyanın serbest dolaşıma girdiği veya ithalat işlemlerinin tamamlandığı anlamına gelmez.

• Geçici Depolama Yerine Eşya Nasıl Alınır

Geçici depolama yerine alınacak eşya, taşıma ve gümrük belgeleriyle ilişkilendirilerek işletme kayıtlarına kaydedilir. Eşyanın kap adedi, marka ve numarası, ağırlığı, cinsi ve diğer ayırt edici bilgileri kontrol edilir. Eşyanın teslim alınması sırasında eksiklik, fazlalık, hasar, kırık ambalaj veya başka bir uygunsuzluk tespit edilmesi hâlinde durum tutanakla belirlenmeli ve gecikmeden gümrük idaresine bildirilmelidir. Geçici depolama yerinden eşya çıkarılması ise ancak gümrük idaresinin izni ve ilgili gümrük işlemlerinin tamamlanmasıyla mümkündür.

• Geçici Depolanan Eşya Üzerinde Hangi İşlemler Yapılabilir

Geçici depolanan eşya üzerinde, eşyanın görünüşünü veya teknik özelliklerini değiştirmeyen ve yalnızca korunmasını sağlayan işlemlere izin verilebilir.

Bu Kapsamda, Gümrük İdaresinin İzniyle;

• • Eşyanın havalandırılması,
• • Ambalajının onarılması veya güçlendirilmesi,
• • Bozulmayı önleyici tedbirlerin alınması,
• • Kapların düzenlenmesi,
• • Eşyanın sayılması, tartılması veya incelenmesi,
• • Numune alınması

gibi işlemler gerçekleştirilebilir.

Eşyanın niteliğini değiştiren üretim, işleme veya dönüştürme faaliyetleri geçici depolama statüsü kapsamında yapılamaz. Böyle bir işlem için eşyanın uygun bir gümrük rejimine tabi tutulması gerekir.

• Geçici Depolama İşleticisinin Sorumlulukları

Geçici depolama yeri işleticisi, teslim aldığı eşyanın gümrük gözetimi altında güvenli biçimde muhafaza edilmesinden ve işletme kayıtlarının mevzuata uygun tutulmasından sorumludur.

İşleticinin Başlıca Yükümlülükleri Şunlardır:

• • Eşyayı kayıp, hasar ve yetkisiz müdahalelere karşı korumak,
• • Eşya giriş ve çıkış kayıtlarını eksiksiz tutmak,
• • Kayıtlarla fiziki stokun uyumlu olmasını sağlamak,
• • Gümrük idaresinin denetim ve kontrollerine imkân vermek,
• • Eşyayı yalnızca gümrük idaresinin izniyle teslim etmek,
• • Eksiklik, fazlalık, hasar veya değişiklikleri gecikmeden bildirmek,
• • Kamera, güvenlik ve kayıt sistemlerini mevzuata uygun çalıştırmak,
• • Gümrük idaresince talep edilen bilgi ve belgeleri sunmak.

Eşyanın niteliğinden, mücbir sebepten veya beklenmeyen hâlden kaynaklandığı ispatlanamayan kayıp, eksiklik ya da değişiklikler; gümrük vergisi yükümlülüğü ve idari yaptırım doğurabilir. Somut olayın özelliklerine göre 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 236’ncı maddesi kapsamında işlem yapılabilir. Fiilin 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu’nda tanımlanan bir suçu oluşturması durumunda ayrıca adli süreç gündeme gelebilir. Kaçakçılık hükümleri her eksiklik veya hasar durumunda otomatik olarak uygulanmaz; fiilin kanunda belirtilen unsurları taşıması gerekir.

• Geçici Depolama Yeri Açma ve İşletme İzni

Geçici depolama yeri açılması ve işletilmesine ilişkin izin süreçlerinde yetkili merkez birimi Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğüdür. Başvurular, tesisin bağlı bulunduğu yetkili gümrük müdürlüğü üzerinden başlatılır; ilgili bölge müdürlüğünün incelemesinin ardından Bakanlık merkez teşkilatına iletilir. Başvurularda tesisin fiziki yapısı, güvenlik tedbirleri, kamera ve kayıt sistemleri, yangın önlemleri, eşyanın muhafazasına uygunluğu, ulaşım imkânları ve başvuru sahibinin mevzuatta aranan şartları taşıyıp taşımadığı değerlendirilir. İzin ve işletme koşulları bakımından başvuru tarihinde yürürlükte bulunan Gümrük Yönetmeliği hükümleri ve Bakanlık düzenlemeleri esas alınmalıdır.

• Geçici Depolama Süresi Ne Kadardır

2026 yılı itibarıyla Türkiye Gümrük Bölgesi’ne getirilen eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin temel süreler şöyledir:

• • Deniz yoluyla gelen eşya Özet beyanın verildiği tarihten itibaren 45 gün
• • Diğer taşıma yollarıyla gelen eşya Özet beyanın verildiği tarihten itibaren 20 gün

Bu süreler içinde eşyanın uygun bir gümrük rejimine tabi tutulması, serbest bölgeye alınması, yeniden ihraç edilmesi, imha edilmesi veya gümrüğe terk edilmesi gerekir.

• Geçici Depolama Süresi Uzatılabilir mi

Mevzuatta öngörülen 20 ve 45 günlük süreler, gümrük idaresince gerekli görülen durumlarda uzatılabilir. Ancak süre uzatımı kendiliğinden uygulanmaz. İlgilinin;

• • Süre sona ermeden başvurması,
• • Uzatma gerekçesini açıklaması,
• • Talep edilen bilgi ve belgeleri sunması

gerekir.

Gümrük idaresi, talebi olayın şartlarına göre değerlendirir. Verilecek ek süre, ileri sürülen gerekçenin zorunlu kıldığı gerçek süreyle sınırlı olmalıdır. Bu nedenle “ilk ek süre her durumda 30 gündür” şeklinde genel ve otomatik bir uygulamadan söz edilmesi doğru değildir.

• Geçici Depolama Süresi Aşılırsa Ne Olur

İthalat amacıyla Türkiye Gümrük Bölgesi’ne getirilen eşyanın, kanuni veya izin verilmiş ek süreler içinde gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmaması hâlinde eşya hakkında tasfiye hükümleri uygulanabilir.

Bu Kapsamda;

• • Eşya tasfiyelik hâle gelebilir,
• • Tescil edilmiş beyannamenin durumu ayrıca değerlendirilebilir,
• • Depolama ve diğer hizmet masrafları doğmaya devam edebilir,
• • Gümrük yükümlülüğü veya idari yaptırım gündeme gelebilir.

Sürelerin yalnızca takvim üzerinden değil; özet beyan, eşyanın sunulması, başvuru ve ek süre kararlarının tarihleri dikkate alınarak dosya bazında hesaplanması gerekir.

• İhraç Eşyasında Geçici Depolama Süresi

İhraç veya yeniden ihraç edilmek üzere geçici depolama yerine alınan eşya için ithal eşyasından farklı süre ve takip kuralları bulunmaktadır. İhracata konu eşyanın geçici depolama yerinde kalabileceği temel süre bir aydır. Gümrük idaresince kabul edilebilir bir gerekçe bulunması hâlinde bu süre en fazla üç aya kadar uzatılabilir.

Bir aylık süre ve verilen ek süre içinde geçici depolama yerinden çıkarılmayan eşya için ilgilisine tebligat yapılarak, tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde eşyanın kaldırılması istenir. Eşyanın bu süre içinde de çıkarılmaması hâlinde gümrüğe terk edilmiş sayılması ve tasfiye hükümlerinin uygulanması gündeme gelir. Eşyaya ilişkin tescil edilmiş ihracat beyannamesi varsa beyanname iptal edilir. Dolayısıyla 30 günlük tebligat süresi, bütün geçici depolanan eşya için geçerli genel bir süre olarak değil, ihracat veya yeniden ihracat eşyasına ilişkin özel düzenleme kapsamında değerlendirilmelidir.

• Geçici Depolamada Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Geçici depolama sürecinde özellikle şu kontrollerin yapılması önem taşır:

• • Özet beyan ve taşıma belgesi bilgilerinin uyumu,
• • Kap adedi, ağırlık, marka ve numara kontrolleri,
• • Eşyanın doğru geçici depolama kaydına alınması,
• • Hasarlı veya açılmış kapların tutanakla belirlenmesi,
• • Sürelerin elektronik sistem ve işletme kayıtları üzerinden izlenmesi,
• • Eşyanın yalnızca gümrük izniyle teslim edilmesi,
• • Süre uzatımı başvurularının zamanında yapılması,
• • Beyanname ve geçici depolama kayıtlarının birbiriyle uyumlu olması.

Kayıt ile fiziki stok arasında fark bulunması, eşyanın izinsiz çıkarılması veya eşya üzerinde mevzuata aykırı işlem yapılması önemli mali ve cezai sonuçlara yol açabilir.

Bilgilendirme Notu; Bu içerik, AB Global Akademi kapsamında dış ticaret çalışanları, yöneticiler ve dış ticaret eğitimi alan öğrenciler için genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçerik, belirli bir ithalat işlemi bakımından bağlayıcı hukuki veya mali görüş niteliğinde değildir. Eşyanın taşıma şekli, statüsü, işlem tarihi ve ilgili gümrük idaresinin değerlendirmesi sonucu değiştirebileceğinden, işlem öncesinde yürürlükteki mevzuat ile güncel idari düzenlemeler ayrıca kontrol edilmelidir.