Geçici İthalat Rejimi

Global Akademi

(Geçici İthalat Rejimi)

• Giriş

Dış Ticaret; Sürekli değişen mevzuatı, uluslararası düzenlemeleri ve uygulama farklılıkları nedeniyle uzmanlık gerektiren dinamik bir çalışma alanıdır. Bu nedenle güncel bilgiye erişim, doğru yorumlama ve süreç yönetimi büyük önem taşımaktadır.

Global Akademi; Dış ticaret profesyonelleri, yöneticiler ve dış ticaret kariyerinde kendisini geliştirmek isteyen adaylar ile öğrenciler için hazırlanmış kapsamlı bir bilgi platformudur. İthalattan ihracata, gümrük mevzuatından lojistik süreçlerine kadar birçok konuda hazırlanan eğitim sunumları; teorik bilgiyi uygulama deneyimiyle birleştirerek mesleki gelişime katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Alanında uzman ekipler tarafından hazırlanan bu içerikler, dış ticaret süreçlerini daha etkin yönetmek, operasyonel riskleri azaltmak ve sektörel gelişmeleri yakından takip etmek isteyen herkes için güvenilir bir başvuru kaynağı niteliğindedir.

Global Akademi; Bilgiye erişimi kolaylaştırırken dış ticaret alanında yetkin, donanımlı ve sektöre değer katan profesyoneller yetiştirmeyi hedeflemektedir.

Yasal Uyarı; Dış ticaret işlemleri, mevzuata tam uyum ve dikkat gerektiren süreçlerdir. Olası hata ve risklerin önüne geçebilmek adına, işlemlerinizde alanında uzman profesyonellerden destek almanızı tavsiye ederiz. Bu çalışma, AB Gümrük Müşavirliği ve Danışmanlık Anonim Şirketi uzmanları tarafından bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, içerik ve bilgileri genel niteliktedir. Mevzuatta meydana gelebilecek değişiklikler, uygulama farklılıkları veya bilginin kullanımından kaynaklanabilecek sonuçlar nedeniyle AB Gümrük Müşavirliği ve Danışmanlık Anonim Şirketi'nin herhangi bir hukuki veya mali sorumluluğu bulunmamaktadır.

• Geçici İthalat Rejimi Nedir

Geçici ithalat rejimi; serbest dolaşımda bulunmayan eşyanın, ithalat vergilerinden tamamen veya kısmen muaf tutularak ve ticaret politikası önlemleri uygulanmaksızın Türkiye Gümrük Bölgesi’nde belirli bir süre kullanılmasına imkân sağlayan gümrük rejimidir. Rejim kapsamındaki eşyanın, kullanımı sırasında meydana gelen olağan yıpranma dışında herhangi bir değişikliğe uğramadan yeniden ihraç edilmesi veya izin süresi içinde gümrükçe onaylanmış başka bir işlem ya da kullanıma tabi tutulması gerekir.

Geçici İthalat Uygulamasının Temel Unsurları Şunlardır:

• Eşya serbest dolaşımda bulunmamalıdır.
• Türkiye’de belirli bir amaç ve süre için kullanılmalıdır.
• Eşyanın ayniyeti tespit edilebilmelidir.
• Eşya olağan kullanımdan doğan yıpranma dışında değişikliğe uğramamalıdır.
• İzin süresi sonunda yeniden ihraç edilmeli veya başka bir gümrük işlemine tabi tutulmalıdır.
• İzin kapsamında belirlenen kullanım şartlarına uyulmalıdır.

• Geçici İthalat Rejiminin Hukuki Dayanakları

2026 yılı itibarıyla geçici ithalat işlemlerinde başlıca aşağıdaki düzenlemeler dikkate alınmaktadır:

• 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 128 ila 134’üncü maddeleri,
• Kısmi muafiyette gümrük yükümlülüğüne ilişkin 181’inci madde,
• Vergilendirme unsurlarına ilişkin 193’üncü madde,
• Teminat uygulamasına ilişkin 202’nci madde,
• Rejim ihlallerine ilişkin 238 ve 241’inci maddeler,
• Gümrük Yönetmeliği’nin 376 ila 388’inci maddeleri,
• 2009/15481 sayılı Karar,
• Gümrük Genel Tebliği (Geçici İthalat) (Seri No: 4),
• Geçici İthal Edilen Kara Taşıtlarına İlişkin Gümrük Genel Tebliği (Seri No: 1),
• Taraf olunan uluslararası geçici kabul sözleşmeleri ve ATA Karnesi düzenlemeleri,
• Geçici ithalat ve geçici ihracat eşyasının ayniyet tespitine ilişkin 2024/14 sayılı Genelge ve bu Genelgeyi değiştiren 2025/16 sayılı Genelge.

• Geçici İthalat İzni Nereden Alınır

Geçici ithalat izni, eşyanın rejime tabi tutulacağı yetkili gümrük idaresi tarafından verilir. Başvurunun Tek Pencere Sistemi üzerinden, veri işleme tekniği kullanılarak yapılması gerekir.

Gümrük İdaresi İzin Talebini Değerlendirirken;

• Eşyanın getiriliş amacını,
• Türkiye’de kullanılacağı yeri,
• Kullanım biçimini,
• Talep edilen süreyi,
• Eşyanın yeniden ihraç edilebilir durumda olup olmadığını,
• Ayniyetinin tespit edilip edilemeyeceğini,
• Tam veya kısmi muafiyet şartlarını
• inceler.

Eşyanın rejimin amacına uygun kullanılabileceğinin ve izin süresi içinde giriş ayniyetine uygun olarak yeniden ihraç edilebileceğinin anlaşılması hâlinde geçici ithalat izni verilir. Ticaret Bakanlığı – Geçici İthalat

• Geçici İthalat İzni İçin Gerekli Belgeler

Başvurunun niteliğine göre aşağıdaki belgelerden biri veya birkaçı talep edilebilir:

• Proforma faturanın aslı ve iki nüsha Türkçe tercümesi,
• Eşyanın teknik özelliklerini açıklayan katalog veya teknik dokümanlar,
• Eşyanın hangi amaçla ve ne kadar süreyle gönderildiğini gösteren belgeler,
• İşlemin bedelli veya bedelsiz olduğunu açıklayan yazılar,
• Gönderici ile alıcı arasında imzalanmış sözleşme ve tercümesi,
• Kiralama yoluyla getirilen eşya için kiralama sözleşmesi veya gönderici firma yazısı,
• Eşyanın seri numarası, marka, model ve diğer ayırt edici bilgilerini gösteren belgeler,
• Gerek görülmesi hâlinde fotoğraf, ekspertiz raporu, numune veya teknik inceleme belgeleri,
• İlgili dış ticaret veya ürün güvenliği mevzuatının gerektirdiği izin ve uygunluk belgeleri.

Usulüne uygun düzenlenmiş ATA Karnesinin ibrazı, rejime ilişkin izin talebi; karnenin gümrük idaresince tescili ise geçici ithalat rejimine giriş izni olarak kabul edilir.

• Geçici İthalat Rejiminde Beyan Nasıl Yapılır

Geçici ithalat eşyası, eşyanın niteliğine göre aşağıdaki yöntemlerden biriyle gümrüğe beyan edilebilir:

• Elektronik gümrük beyannamesi,
• Sözlü Beyan Formu,
• ATA Karnesi,
• Mevzuatta izin verilen hâllerde başka bir tasarruf yoluyla beyan.

Sözlü beyana tabi eşyanın kapsamı Gümrük Yönetmeliği’nin 171’inci maddesinde düzenlenmiştir. Sözlü Beyan Formunun tescili, aynı zamanda geçici ithalat rejimi kullanım izni niteliğindedir. Sözlü beyana konu eşya için kural olarak teminat aranmaz.

• Geçici İthalat İzni Verilemeyecek Eşyalar

Aşağıdaki eşya grupları tam veya kısmi muafiyet kapsamında geçici ithalat rejiminden yararlandırılamaz:

• Türkiye’ye ithali yasaklanmış eşya,
• Kullanım sırasında tüketilecek nitelikteki eşya,
• Ayniyetinin belirlenmesi mümkün olmayan eşya,
• Ülke ekonomisine zarar verebileceği Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen eşya.

Bu eşyanın tam muafiyet şartlarını taşımaması, otomatik olarak kısmi muafiyetten yararlanabileceği anlamına gelmez. Yukarıdaki yasak ve sınırlamalar her iki uygulama için de geçerlidir.

• Ayniyet Tespiti Neden Önemlidir

Geçici ithalat rejiminde eşyanın Türkiye’ye getirildiği şekliyle yeniden ihraç edilmesi temel şarttır. Bu nedenle giriş ve çıkış eşyasının aynı olduğunun gümrük idaresince belirlenebilmesi gerekir.

Ayniyet Tespitinde;

• Seri numarası,
• Marka ve model,
• Teknik özellikler,
• Üretim numarası,
• Fotoğraf,
• Ölçü ve ağırlık,
• Numune,
• Mühür veya özel işaretler

kullanılabilir.

2024/14 sayılı Genelge ile bazı yetkilendirilmiş yükümlü ve onaylanmış kişi statüsü sahibi firmalar ile belirli GTİP’lerdeki ambalaj, palet, uçak ve uçak parçaları için ayniyet uygulamasında kolaylık getirilmiştir. 29 Aralık 2025 tarihli 2025/16 sayılı Genelge ile uygulamanın kapsamına, belirlenen GTİP’lerdeki kırılabilir cam eşyanın taşınmasında veya ambalajlanmasında kullanılan eşya ve paletler de eklenmiştir. Bu kapsamdaki eşya, fiziki kontrolü gerektiren özel bir durum bulunmadıkça yalnızca ayniyet tespiti gerekçesiyle kırmızı hatta yönlendirilmez.

• Geçici İthalat Rejiminin Türleri

Geçici ithalat rejimi iki farklı şekilde uygulanır:

• İthalat vergilerinden tam muafiyet,
• İthalat vergilerinden kısmi muafiyet.

Her iki uygulamada da eşyanın kullanım amacı, mülkiyeti, Türkiye’de kalacağı süre ve yeniden ihracına ilişkin şartlar izin belgesinde açıkça belirlenir.

• Tam Muafiyet Suretiyle Geçici İthalat

Tam muafiyet uygulamasında, eşyanın serbest dolaşıma girmesi hâlinde doğabilecek ithalat vergileri tahsil edilmez. Ancak mevzuatta belirtilen istisnalar dışında, söz konusu vergileri karşılayacak tutarda teminat alınır. Tam muafiyetten yararlanabilecek eşya ve uygulanacak özel şartlar 2009/15481 sayılı Kararın 16 ila 39’uncu maddelerinde düzenlenmiştir.

Tam Muafiyet Kapsamına Girebilecek Başlıca Eşyalar

• Uluslararası taşımada kullanılan taşıma araçları,
• Palet ve konteynerler,
• Yolcuların kişisel ve sportif amaçlı eşyası,
• Gemi adamlarının ihtiyaç malzemeleri,
• Kriz hâllerinde gönderilen yardım malzemeleri,
• Tıbbi, cerrahi ve laboratuvar teçhizatı,
• Canlı hayvanlar ve bunlara ait teçhizat,
• Sınır bölgelerinde kullanılan belirli ekipmanlar,
• Ses, görüntü veya veri taşıyan eşya,
• Turistik tanıtım malzemeleri,
• Mesleki teçhizat,
• Pedagojik materyal ve bilimsel malzeme,
• Ambalajlar,
• Test, deneme veya tanıtım amacıyla getirilen eşya,
• Ticari numuneler,
• Geçici olarak kullanılan üretim araçları ve parçaları,
• Sergi, fuar, toplantı ve benzeri etkinliklerde kullanılacak eşya,
• Sergilenmek amacıyla getirilen sanat eserleri, koleksiyon parçaları ve antikalar,
• Geçici ithal eşyanın tamir ve bakımında kullanılan yedek parça ve ekipmanlar,

Bu grupların her biri farklı kullanım ve mülkiyet şartlarına tabidir. Bir eşyanın yukarıdaki gruplardan birine girmesi, başka bir inceleme yapılmadan otomatik olarak tam muafiyet uygulanacağı anlamına gelmez.

• Tam Muafiyet Uygulamasında Teminat

Tam muafiyet kapsamında geçici ithal edilen eşya için genel kural, ithalat vergilerini karşılayacak tutarda teminat alınmasıdır. Ancak aşağıdaki eşya için teminat aranmaz:

• Sözlü beyana konu eşya,
• Türkiye Gümrük Bölgesi’nde meydana gelen kriz nedeniyle kamu kuruluşlarına veya bu kuruluşlarca yetkilendirilen kurumlara gönderilen yardım malzemeleri,
• Hava, deniz veya demiryolu şirketleri ile posta idarelerine ait olan ve uluslararası trafikte kullanılmak üzere ayırt edici şekilde işaretlenmiş malzeme.

Teminatın her durumda hesaplanan vergilerin yüzde 20 fazlası üzerinden alınacağı yönünde genel bir düzenleme bulunmamaktadır. Teminat tutarı, eşya serbest dolaşıma girmiş olsaydı doğacak ithalat vergilerini karşılayacak şekilde belirlenir. Rejim süresi içinde yeniden ihracat veya izin verilen başka bir işlem tamamlandıktan ve rejim usulüne uygun şekilde kapatıldıktan sonra teminat çözülebilir.

• Kısmi Muafiyet Suretiyle Geçici İthalat

Tam muafiyet koşullarını taşımayan ancak geçici ithalat rejimi uygulanmasına engel bulunmayan eşya, kısmi muafiyet kapsamında Türkiye’ye getirilebilir. Kısmi muafiyet uygulanabilmesi için eşyanın mülkiyetinin Türkiye Gümrük Bölgesi dışında yerleşik bir kişiye ait olması gerekir.

Bu uygulamada eşyanın, geçici ithalat beyannamesinin tescil tarihinde serbest dolaşıma girmesi hâlinde alınacak ithalat vergilerinin yüzde 3’ü, rejim altında kaldığı her ay için tahsil edilir. Bir aydan kısa süreler tam ay sayılır. Örneğin eşyanın bir ayı birkaç gün aşması hâlinde vergilendirme yönünden ikinci aya girilmiş kabul edilir. Tahsil edilecek toplam tutar, faizler hariç olmak üzere, eşyanın rejime giriş tarihinde serbest dolaşıma girmesi hâlinde alınacak ithalat vergilerinin tamamını aşamaz.

• Kısmi Muafiyet Vergisi Nasıl Hesaplanır

Kısmi muafiyette genel hesaplama aşağıdaki esaslara dayanır:

Aylık tahsilat = Rejime giriş tarihinde hesaplanan ithalat vergileri × %3

Toplam tahsilat = Aylık tahsilat × Rejim altında kalınan ay sayısı

Ay kesirleri tam ay olarak dikkate alınır. Toplam tahsilat, eşyanın serbest dolaşıma girişinde alınacak ithalat vergilerini geçemez. Vergilerin yüzde 3’lük kısmı gerçek bir vergi tahsilatıdır. Eşyanın süresi içinde yeniden ihraç edilmesi, tahsil edilmiş bu tutarın iade edileceği anlamına gelmez. Teminata bağlanan ve rejim sona erdiğinde yükümlülüğe dönüşmeyen kısım ise gerekli kontrollerden sonra çözülebilir.

• Kısmi Muafiyette Teminat

Kısmi muafiyet kapsamında;

• Rejimde kalınacak süre için hesaplanan yüzde 3’lük aylık vergi tutarı tahsil edilir.
• Hesaplanan toplam ithalat vergilerinin tahsil edilmeyen kısmı teminata bağlanır.
• Teminat, rejime giriş gümrük idaresi tarafından alınır.
• Rejimin usulüne uygun kapatılması hâlinde teminat çözülebilir.

• Vergi Hesaplamasında GTİP’in Önemi

Geçici ithalat işlemlerinde doğru GTİP belirlenmeden sağlıklı bir vergi ve teminat hesabı yapılamaz.

GTİP tespiti;

• Uygulanacak gümrük vergisi oranını,
• İlave gümrük vergisini,
• KDV oranını,
• ÖTV uygulanıp uygulanmayacağını,
• Ek mali yükümlülükleri,
• Ürün güvenliği kontrollerini,
• İzin ve uygunluk belgelerini,
• Ticaret politikası önlemlerini,
• Eşyanın tam muafiyet kapsamındaki niteliğini

doğrudan etkileyebilir.

• Geçici İthalat Rejiminde Ticaret Politikası Önlemleri

Geçici ithalat rejimine tabi tutulan eşya, kural olarak ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaz. Ancak bu durum, eşyanın başka mevzuat kapsamında gerekli izin ve belgelere tabi olmadığı anlamına gelmez.

Eşyanın Niteliğine Göre;

• Uygunluk belgesi,
• Kontrol belgesi,
• İthal lisansı,
• Gözetim belgesi,
• Sağlık sertifikası,
• Veteriner veya bitki sağlık belgesi,
• Teknik düzenleme uygunluk belgesi,
• İlgili kurum izinleri

gümrük idaresine sunulabilir.

• Geçici İthalat Rejiminde Süre

Geçici ithalat eşyasının Türkiye’de kalabileceği süre, eşyanın getiriliş amacı ve ilgili mevzuatta o eşya için belirlenmiş özel süreler dikkate alınarak gümrük idaresince belirlenir. Özel bir süre öngörülmeyen durumlarda azami süre 24 aydır. Ancak her eşya için doğrudan 24 ay verilmesi zorunlu değildir. Gümrük idaresi, işlemin niteliğine göre daha kısa süre belirleyebilir.

• Özel Süre Uygulanan Bazı Durumlar

• Tamir edilen veya sipariş edilen üretim aracının yerine bedelsiz gönderilen üretim aracı ve parçaları için en fazla 6 ay,
• Alıcının incelemesine bağlı olarak satın alınacak ve numune sayılmayan eşya için 2 ay,
• Önemli ekonomik etkisi bulunmayan özel eşya için en fazla 3 ay ve bu sürede uzatma yapılmaz,
• Taşıtlar bakımından taşıtın türüne ve kullanım amacına göre farklı süreler,
• ATA Karnesiyle getirilen eşya için karne geçerlilik süresini aşmayan özel süreler.

Bu nedenle mesleki teçhizat, fuar eşyası, tıbbi cihaz veya bilimsel malzeme gibi bütün eşya gruplarına otomatik olarak 24 ay süre verildiği kabul edilmemelidir.

• Geçici İthalat Süresi Uzatılabilir mi

İzin hak sahibi, mevcut süre sona ermeden rejime giriş gümrük idaresine veya eşyanın bulunduğu yere en yakın yetkili gümrük idaresine başvurarak ek süre talep edebilir. Genel kural, verilen ek sürelerle birlikte toplam rejim süresinin 24 ayı aşmamasıdır. Bununla birlikte;

• Niteliği nedeniyle mülkiyeti devredilemeyen eşya,
• Yirmi dört aydan uzun süreli yatırımlarda kullanılan eşya,
• Mevzuatta özel olarak belirtilen bazı hava taşıtları ile bunların bakım ekipmanları

için gerekli şartların sağlanması hâlinde 24 ayı aşan süre uzatımı değerlendirilebilir.

Süre uzatımı otomatik değildir. Talebin izin süresi içinde yapılması ve uzatma gerekçesinin belgelendirilmesi gerekir.

• Rejim Süresini Durduran Durumlar

Eşyanın yeniden ihracı veya başka bir gümrük işlemine tabi tutulması için alınması gereken;

• Uygunluk belgesi,
• Kontrol belgesi,
• İthal lisansı,
• İzin yazısı,
• Gözetim belgesi,
• Tahlil raporu

gibi belgelerin teminine ilişkin işlemler sırasında geçen süreler, belirli şartlarla rejimde kalış süresinin hesabında dikkate alınmayabilir. Kiralama kapsamındaki hava taşıtlarının iadesi için zorunlu teknik bakımda geçen süreler de aynı kapsamda değerlendirilebilir.

• Geçici İthal Edilen Eşya Satılabilir mi

Geçici ithalat rejimine tabi eşya, izin hak sahibi tarafından serbestçe;

• Satılamaz,
• Kiralanamaz,
• Ödünç verilemez,
• Başka bir kişinin kullanımına bırakılamaz.

Mevzuatta öngörülen istisnalar saklıdır. Özellikle ticari kullanıma mahsus bazı hava taşıtlarının izin süresi içinde başka bir hava yolu şirketine kiralanabilmesine ilişkin özel düzenlemeler bulunmaktadır. Eşyanın Türkiye’de kesin olarak bırakılmak istenmesi hâlinde serbest dolaşıma giriş işlemleri tamamlanmalı, gerekli izin ve belgeler alınmalı ve tahakkuk eden vergiler ödenmelidir.

• Geçici İthalat Rejiminin Kapatılması

Geçici ithalat rejimi aşağıdaki işlemlerden biriyle sona erdirilebilir:

• Eşyanın giriş ayniyetine uygun şekilde yeniden ihraç edilmesi,
• Serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulması,
• Başka bir gümrük rejimine alınması,
• Serbest bölgeye konulması,
• Gümrük idaresinin gözetiminde imha edilmesi,
• Gümrüğe terk edilmesi.

Rejimin kapatılabilmesi için eşyanın giriş kayıtları ile çıkış veya sonraki işlem belgelerinin birbiriyle uyumlu olması gerekir.

• Süre Aşımı ve Rejim İhlali

Geçici ithal edilen eşya, izin süresi içinde yeniden ihraç edilmeli veya gümrükçe onaylanmış başka bir işlem ya da kullanıma tabi tutulmalıdır. Bu yükümlülüğe uyulmaması hâlinde olayın niteliğine göre;

• Gümrük Kanunu’nun 241’inci maddesi,
• Gümrük Kanunu’nun 238’inci maddesi

uyarınca idari para cezası uygulanabilir.

Eşyanın gümrük gözetiminden çıkarılması, izin amacı dışında kullanılması, satılması veya süresi içinde gerekli işleme tabi tutulmaması gümrük yükümlülüğünün doğmasına neden olabilir. Bu durumda ilgili vergiler gecikme unsurlarıyla birlikte tahsil edilebilir.

• Geçici İthalat İşlemlerinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Geçici ithalat sürecinde özellikle şu hususlar kontrol edilmelidir:

Eşyanın GTİP’i doğru belirlenmelidir.

• Tam veya kısmi muafiyet koşulları işlemden önce değerlendirilmelidir.
• Eşyanın seri numarası ve diğer ayniyet bilgileri beyannamede ayrıntılı gösterilmelidir.
• Kullanım amacı izin belgesine uygun olmalıdır.
• Eşya izin verilen yer dışında kullanılmamalıdır.
• Süre uzatımı talebi izin süresi dolmadan yapılmalıdır.
• Eşya izinsiz olarak satılmamalı, kiralanmamalı veya devredilmemelidir.
• Yeniden ihracat sırasında eşyanın giriş ayniyeti korunmalıdır.
• Kısmi muafiyette tahsil edilen vergiler ile teminata bağlanan tutar birbirinden ayrılmalıdır.
• KDV, ÖTV ve diğer mali yükümlülükler eşyanın GTİP’i üzerinden ayrıca incelenmelidir.

Bilgilendirme Notu; Bu içerik, AB Global Akademi kapsamında dış ticaret çalışanları, yöneticiler ve dış ticaret eğitimi alan öğrenciler için genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçerik, belirli bir ithalat işlemi bakımından bağlayıcı hukuki veya mali görüş niteliğinde değildir. Eşyanın GTİP’i, kullanım amacı, mülkiyeti, kıymeti, menşei, rejimde kalacağı süre ve ilgili gümrük idaresinin değerlendirmesi işlemin sonucunu değiştirebilir. Uygulama öncesinde yürürlükteki mevzuat, güncel vergi oranları, idari düzenlemeler ve eşya özelindeki izin şartları ayrıca kontrol edilmelidir.