Gümrük Antrepoları ve Tipleri

Global Akademi

(Gümrük Antrepoları ve Tipleri)

• Giriş

Dış Ticaret; Sürekli değişen mevzuatı, uluslararası düzenlemeleri ve uygulama farklılıkları nedeniyle uzmanlık gerektiren dinamik bir çalışma alanıdır. Bu nedenle güncel bilgiye erişim, doğru yorumlama ve süreç yönetimi büyük önem taşımaktadır.

Global Akademi; Dış ticaret profesyonelleri, yöneticiler ve dış ticaret kariyerinde kendisini geliştirmek isteyen adaylar ile öğrenciler için hazırlanmış kapsamlı bir bilgi platformudur. İthalattan ihracata, gümrük mevzuatından lojistik süreçlerine kadar birçok konuda hazırlanan eğitim sunumları; teorik bilgiyi uygulama deneyimiyle birleştirerek mesleki gelişime katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Alanında uzman ekipler tarafından hazırlanan bu içerikler, dış ticaret süreçlerini daha etkin yönetmek, operasyonel riskleri azaltmak ve sektörel gelişmeleri yakından takip etmek isteyen herkes için güvenilir bir başvuru kaynağı niteliğindedir.

Global Akademi; Bilgiye erişimi kolaylaştırırken dış ticaret alanında yetkin, donanımlı ve sektöre değer katan profesyoneller yetiştirmeyi hedeflemektedir.

Yasal Uyarı; Dış ticaret işlemleri, mevzuata tam uyum ve dikkat gerektiren süreçlerdir. Olası hata ve risklerin önüne geçebilmek adına, işlemlerinizde alanında uzman profesyonellerden destek almanızı tavsiye ederiz. Bu çalışma, AB Gümrük Müşavirliği ve Danışmanlık Anonim Şirketi uzmanları tarafından bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, içerik ve bilgileri genel niteliktedir. Mevzuatta meydana gelebilecek değişiklikler, uygulama farklılıkları veya bilginin kullanımından kaynaklanabilecek sonuçlar nedeniyle AB Gümrük Müşavirliği ve Danışmanlık Anonim Şirketi'nin herhangi bir hukuki veya mali sorumluluğu bulunmamaktadır.

• Gümrüklü Antrepolar ve Antrepo Rejimi

Gümrüklü antrepolar, dış ticaret işlemlerinde eşyanın gümrük gözetimi altında depolanmasını sağlayan önemli lojistik alanlardır. Antrepo rejimi sayesinde serbest dolaşıma girmemiş eşya, ithalat vergileri ödenmeden ve ticaret politikası önlemleri uygulanmadan antrepoda muhafaza edilebilir.

Bu sistem; ithalatçılara eşyanın serbest dolaşıma giriş zamanını planlama, transit veya yeniden ihracat seçeneklerini değerlendirme ve gümrük vergilerinin ödeme zamanını yönetme imkânı sağlar. Ancak eşyanın antrepoya alınması, depolanması, devredilmesi, elleçlenmesi ve antrepodan çıkarılması işlemlerinin mevzuata uygun yürütülmesi gerekir.

• Antrepo Nedir

Antrepo; gümrük gözetimi altında bulunan eşyanın, belirli şartlarla depolanması amacıyla kurulan ve açılışında aranacak koşullar ile teknik nitelikleri Gümrük Yönetmeliği’nde belirlenen yerleri ifade eder.

Gümrük antrepolarına temel olarak:

• Serbest dolaşıma girmemiş eşya,
• Antrepoya alınması hâlinde ihracata bağlı önlemlerden yararlanabilecek serbest dolaşımdaki eşya,
• Mevzuatın izin verdiği diğer eşya

konulabilir.

Antrepo, geçici depolama yerinden farklıdır. Geçici depolama, eşyanın gümrüğe sunulmasından sonra bir gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanıma tabi tutuluncaya kadar devam eden geçici bir aşamadır. Antrepo rejimi ise gümrük beyannamesiyle başlayan ayrı bir gümrük rejimidir.

• Gümrük Antrepo Rejimi Nedir

Gümrük antrepo rejimi;

• İthalat vergilerine ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmamış,
• Serbest dolaşıma girmemiş,
• Antrepoya alınması hâlinde ihracata ilişkin önlemlerden yararlanabilecek serbest dolaşımdaki

eşyanın gümrük antreposuna konulmasına ilişkin kuralların bütünüdür.

Antrepo rejimine alınan eşya için ithalat vergileri hemen ödenmez. Vergi yükümlülüğü, eşyanın daha sonra serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulması durumunda ve ilgili mevzuat hükümlerine göre doğar. Bununla birlikte antrepo rejimi, eşyanın vergilerden tamamen muaf olduğu anlamına gelmez. Vergiler yalnızca rejim devam ettiği sürece ertelenir. Eşyanın antrepodan usulsüz çıkarılması, kaybolması veya mevzuata aykırı kullanılması hâlinde gümrük yükümlülüğü ve cezai sorumluluk ortaya çıkabilir.

• Genel ve Özel Antrepo Ayrımı

Gümrük antrepoları kullanım şekline göre genel ve özel antrepo olmak üzere iki ana gruba ayrılır.

Genel Antrepo

Genel antrepolar, şartları sağlayan farklı kişiler tarafından eşya depolamak amacıyla kullanılabilen antrepolardır. Uygulamada A, B ve F tipi antrepolar genel antrepo kapsamında değerlendirilir.

Özel Antrepo

Özel antrepolar, kural olarak yalnızca antrepo işleticisine ait eşyanın depolanması amacıyla kurulur. C, D ve E tipi antrepolar özel antrepo niteliğindedir.

• Antrepo Tiplerinin Kısa Karşılaştırması

• A Tipi (Genel Antrepo); İşletmeci Farklı Kişiler Olabilir

Stok Kayıtları ve Eşyanın Muhafazası Ağırlıklı Olarak İşleticiye Aittir.

• B Tipi (Genel Antrepo); İşletmeci Farklı Kişiler Olabilir

Eşyadan Ve Antrepo Beyanından Esas Olarak Kullanıcı Sorumludur.

• C Tipi (Özel Antrepo); Aynı Kişi

İşletici Yalnızca Kendisine Ait Eşyayı Depolar.

• D Tipi (Özel Antrepo); Aynı Kişi

Gümrük Kanunu’nun 104/3’üncü Maddesindeki Özel Vergilendirme Uygulanabilir.

• E Tipi (Özel Antrepo); Aynı Kişi

İzin Sahibinin Depolama Yeri Antrepo Olarak Kabul Edilir ve Bağımsız Antrepo Hükümleri Uygulanır.

• F Tipi (Özel Antrepo); Genel Antrepo

Antrepo Doğrudan Gümrük İdaresi Tarafından İşletilir.

• Gümrük Antrepo Tipleri

A Tipi Genel Antrepo

A tipi antrepo, stok kayıtlarının antrepo işleticisi tarafından tutulduğu ve eşyanın muhafazasına ilişkin sorumluluğun ağırlıklı olarak işleticiye ait olduğu genel antrepo türüdür.

Antrepo İşleticisi;

• Antrepoya giren ve antrepodan çıkan eşyayı kayıtlara almak,
• Eşyanın gümrük gözetimi altında kalmasını sağlamak,
• Stok kayıtları ile fiziki miktarlar arasındaki uyumu korumak,
• Eşyayı uygun şartlarda muhafaza etmek,
• Gümrük idaresinin kontrol ve denetimine imkân sağlamak

zorundadır.

Antrepoda açıklanamayan bir eksiklik veya noksanlık tespit edilmesi hâlinde, ilgili gümrük vergileri ve diğer mali yükümlülükler bakımından antrepo işleticisinin sorumluluğu doğabilir. A tipi antrepolar, farklı kişi ve firmalara ait eşyanın depolanabilmesi nedeniyle uygulamada yaygın olarak kullanılan genel antrepo türlerinden biridir.

B Tipi Genel Antrepo

B tipi antrepo, antrepoya konulan eşya ve antrepo rejimi kapsamındaki yükümlülükler bakımından kullanıcının sorumlu olduğu genel antrepo türüdür.

Bu Antrepo Tipinde:

• Antrepo beyannamesi kullanıcı tarafından verilir.
• Eşyaya ilişkin sorumluluk esas olarak kullanıcıya aittir.
• Antrepo işleticisinin sorumluluğu daha sınırlıdır.
• Stok kayıtları yerine gümrük beyannamesi ve ilgili belgeler gümrük kontrolüne esas oluşturur.

Antrepo işleticisinin yalnızca alanı tahsis etmesi, tesisin güvenliğini ve izin şartlarını sağlama yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. İşletici; antreponun fiziki güvenliğinden, izinsiz giriş ve çıkışların önlenmesinden ve gümrük denetiminin sürdürülebilmesinden sorumludur.

C Tipi Özel Antrepo

C tipi antrepo, işleticisi ile kullanıcısının aynı kişi olduğu özel antrepo türüdür. Bu antrepolarda yalnızca antrepo işleticisine ait eşya depolanabilir. Antrepoya alınan eşyanın muhafazası, stok kayıtlarının tutulması ve antrepo rejiminden kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilmesi aynı kişinin sorumluluğundadır.

• C Tipi Antrepolar Genellikle:

• Kendi ithalatını yapan firmalar,
• Düzenli olarak ham madde veya ticari eşya ithal eden işletmeler,
• Üretimde kullanacağı ithal girdileri belirli dönemlerde çeken sanayi kuruluşları

tarafından tercih edilir.

Eşya serbest dolaşıma alınmak istendiğinde ilgili gümrük beyannamesi düzenlenir, vergiler ve diğer mali yükümlülükler yerine getirilir.

D Tipi Özel Antrepo

D tipi antrepo, işleticisi ve kullanıcısı aynı kişi olan, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 104’üncü maddesinin üçüncü fıkrasındaki özel vergilendirme hükümlerinin uygulanabildiği antrepo türüdür. Gerekli şartların karşılanması hâlinde, eşyanın serbest dolaşıma girişinde uygulanacak vergilendirme unsurları bakımından eşyanın antrepo rejimine alındığı tarihteki:

• Niteliği,
• Gümrük kıymeti,
• Miktarı,
• Vergi oranları ve diğer vergilendirme unsurları

dikkate alınabilir.

Bu uygulamanın geçerli olabilmesi için gerekli tespitlerin eşya antrepo rejimine alınırken yapılmış olması ve ilgili basitleştirilmiş usul şartlarının sağlanması gerekir. D tipi antrepo, mevzuatta düzenlenmiş olmakla birlikte uygulamada sınırlı karşılaşılan özel antrepo türlerindendir.

E Tipi Özel Antrepo

E tipi antrepo, işleticisi ile kullanıcısının aynı kişi olduğu ve izin sahibinin depolama alanının gümrük antreposu kabul edildiği özel antrepo türüdür.

Bu Sistemde:

• İzin sahibine ait belirli bir depolama alanı antrepo sayılabilir.
• Bazı durumlarda eşyanın bulunduğu yerden bağımsız olarak antrepo rejimi hükümleri uygulanabilir.
• Eşyanın takibi, stok kayıtları ve gümrük gözetimi izin sahibinin kayıt sistemi üzerinden yürütülür.

E tipi antrepo uygulamasında fiziki güvenliğin yanı sıra eşyanın hareketlerinin elektronik kayıtlarla izlenebilmesi ve gümrük idaresinin denetimine açık olması önem taşır. Bu antrepo türü; eşyanın hacmi, niteliği veya kullanım yeri nedeniyle standart bir antrepo alanında depolanmasının uygun olmadığı özel durumlarda gündeme gelebilir.

F Tipi Genel Antrepo

F tipi antrepo, özel kişiler veya şirketler yerine doğrudan gümrük idaresi tarafından işletilen genel antrepo türüdür.

• Bu Antrepolarda:

• İşletme sorumluluğu gümrük idaresine aittir.
• Eşya, gümrük gözetimi altında muhafaza edilir.
• Eşya giriş ve çıkışları gümrük idaresinin kayıtları üzerinden takip edilir.
• Antrepoya eşya alınması ve antrepodan çıkarılması yetkili gümrük idaresinin iznine bağlıdır.

Serbest dolaşımda olmayan eşyanın sergilendiği fuar ve sergi alanları ile posta idaresinin sorumluluğu ve gümrük denetimi altında yabancı gönderilerin saklandığı belirli kapalı alanlar da mevzuatta öngörülen şartlarla antrepo kabul edilebilir.

• Antrepoya Konulabilecek Eşya

Gümrük antrepolarına genel olarak:

• Serbest dolaşıma girmemiş eşya,
• İthalat vergileri henüz ödenmemiş eşya,
• Ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmamış eşya,
• Antrepoya alınması nedeniyle ihracata bağlı önlemlerden yararlanabilecek serbest dolaşımdaki eşya,
• Mevzuatın izin verdiği özel nitelikteki eşya

konulabilir.

Tehlikeli, yanıcı, parlayıcı, patlayıcı, soğuk hava koşullarında muhafaza edilmesi gereken veya özel güvenlik önlemleri gerektiren eşyanın yalnızca uygun teknik yapı ve donanıma sahip antrepolarda depolanması mümkündür. Bazı eşyanın antrepoya alınması için ayrıca ilgili gümrük ve dış ticaret bölge müdürlüğünün ya da yetkili kamu kurumunun izni gerekebilir.

• Antrepo Açma ve İşletme İzni

Antrepo açılması ve işletilmesi, Ticaret Bakanlığının iznine tabidir. Başvurular, antreponun bağlı bulunacağı gümrük müdürlüğü üzerinden yürütülür; inceleme ve değerlendirme süreci ilgili bölge müdürlüğü ile Gümrükler Genel Müdürlüğü tarafından tamamlanır.

Başvuru sahibinin yalnızca fiziki bir depo alanına sahip olması yeterli değildir. Antrepo açılmasına duyulan ekonomik ihtiyaç, gümrük gözetiminin etkin biçimde sağlanabilmesi, başvuru sahibinin mali yeterliliği ve tesisin teknik özellikleri birlikte değerlendirilir. Akaryakıt antrepoları hariç olmak üzere özel antrepolar için yatırım izni aranmaz. Genel antrepo yatırımlarında ise yatırım yapılmadan önce izin sürecinin tamamlanması gerekir.

• 2026 İtibarıyla Antrepo Yatırım İzninde Aranan Temel Mali Şartlar

22 Ağustos 2025 tarihinde yapılan değişiklikle yatırım iznine ilişkin koşullar yeniden düzenlenmiştir. Buna göre yatırım izni; kamu kurum ve kuruluşları ile belediyelerin yanında, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş ve en az üç yıldır faaliyet gösteren anonim veya limited şirketlere verilebilir.

Şirketler için aranan asgari ödenmiş sermaye tutarları yatırım bölgesine göre şöyledir:

• Birinci ve ikinci bölgedeki iller için 40.000.000 TL,
• Üçüncü ve dördüncü bölgedeki iller için 20.000.000 TL,
• Beşinci ve altıncı bölgedeki iller için 10.000.000 TL.

Şirketin unvan değiştirmesi, birleşmesi, bölünmesi veya tür değiştirmesi, üç yıllık faaliyet süresi değerlendirilirken mevzuat çerçevesinde dikkate alınır.

Başvuru sırasında ayrıca:

• Kesinleşmiş vergi borcunun bulunmadığını gösteren belge,
• Sosyal Güvenlik Kurumuna borç bulunmadığına ilişkin yazı,
• Gümrük mevzuatından kaynaklanan kesinleşmiş vergi ve ceza borcuna ilişkin tespit,
• Ticaret sicili ve adli sicil belgeleri

gibi bilgi ve belgeler aranabilir.

• Antrepo Alanına İlişkin Güncel Düzenleme

Genel antrepo olarak açılması planlanan yerlerin açık ve kapalı alanlarının toplamında, yönetmelikteki istisnalar saklı kalmak üzere, alanın en az yüzde 20’sinin kapalı olması gerekir.

Bakanlık; mevcut antrepo sayısını ve önceki yıllarda gerçekleşen işlem hacmini dikkate alarak belirli bir gümrük müdürlüğü veya bölge müdürlüğü bünyesinde verilecek yatırım ve antrepo açılış izinlerinin sayısını sınırlandırabilir. Aynı işleticinin aynı taşınmaz üzerindeki antrepoları yalnızca tek bir gümrük müdürlüğüne bağlı olabilir. Bu şartlar, 22 Ağustos 2025 tarihli Gümrük Yönetmeliği değişikliği kapsamında güncellenmiştir.

• Genel Antrepolarda Fiyat Tarifelerinin İlanı

Genel antrepo işleticileri, uygulayacakları yıllık fiyat tarifesini her yıl ocak ayı sonuna kadar ilgili gümrük ve dış ticaret bölge müdürlüğüne göndermek zorundadır. Tarifeler, bölge müdürlüklerinin kurumsal internet sitelerinde yayımlanır.

Faaliyete yeni başlayan genel antrepolarda fiyat tarifesinin, açma ve işletme izninin verildiği ayı takip eden ayın sonuna kadar bildirilmesi gerekir. Tarifenin zamanında gönderilmemesi hâlinde ilgili antrepoya eşya girişine izin verilmez. Bu uygulama, antrepo hizmet bedellerinin kullanıcılar tarafından önceden görülebilmesini ve sektörde fiyat şeffaflığının artırılmasını amaçlamaktadır. Güncel tarifeler ilgili Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri tarafından yayımlanmaktadır.

• Antrepolarda Aranan Fiziki ve Teknik Özellikler

Antrepo olarak kullanılacak bina, tesis ve eklentilerin gümrük denetimini aksatmayacak nitelikte olması gerekir. Tesisin özellikleri, depolanacak eşyanın niteliğine göre değerlendirilir.

Başlıca Koşullar Şunlardır:

• Antrepo alanının dış ortamdan güvenli biçimde ayrılmış olması,
• Kaçak eşya giriş ve çıkışına elverişli yapıların bulunmaması,
• Gümrük idaresince uygun görülen giriş ve çıkış noktalarının kullanılması,
• Yeterli yangın algılama ve söndürme sisteminin bulunması,
• Eşya muayenesine uygun alan ayrılması,
• Rezervli veya ayrıca korunması gereken eşya için güvenli bölümlerin oluşturulması,
• Antrepo giriş ve çıkışlarının izlenebilmesi,
• Stok ve eşya hareketlerinin elektronik ortamda takip edilebilmesi,
• Tehlikeli veya özel şartlarda korunması gereken eşya için uygun tesis, araç ve düzeneklerin bulunması.

Gümrük idaresi, antreponun yapısına ve depolanacak eşyanın niteliğine göre ilave güvenlik, kamera, kayıt, tartım veya teknik donanım şartları belirleyebilir.

• Antrepo Teminatı

Gümrük idaresi, antrepo işleticisinin sorumluluklarını güvence altına almak amacıyla teminat verilmesini isteyebilir. Teminat, antrepoda bulunan eşya nedeniyle doğabilecek gümrük vergileri ve diğer kamu alacaklarının karşılanmasını güvence altına alır. Antrepo işleticileri, mevzuattaki şartları karşılamak kaydıyla her bir işlem için ayrı teminat sunabilecekleri gibi götürü teminat sisteminden de yararlanabilir. Fuar ve sergilere konulan, ithalat vergilerinden muaf olan veya ihraç edilmek üzere antrepoya alınan eşya bakımından Gümrük Kanunu’nda belirtilen şartlarla teminat aranmaz. Teminat verilmiş olması, eşyanın gümrük idaresinden izin alınmadan antrepodan çıkarılabileceği anlamına gelmez. Gümrük işlemleri tamamlanmadan ve eşyanın çıkışına izin verilmeden antrepodan eşya çıkarılamaz.

• Teminat Bilgi Sistemi

Gümrük idarelerine sunulan bireysel, toplu ve götürü teminatların elektronik ortamda izlenebilmesi amacıyla geliştirilen Teminat Bilgi Sistemi, 6 Şubat 2026 itibarıyla yükümlüler ile temsilcilerinin kullanımına açılmıştır.

Sistem Üzerinden:

• Teminatın türü ve durumu,
• Teminat tutarı ve kullanılabilir bakiyesi,
• Teminata bağlı gümrük beyannameleri,
• Antrepo koduna bağlı teminatlar,
• İşlem yapılan gümrük idaresi,
• Teminatı düzenleyen banka

gibi bilgilere erişilebilmektedir. Bu gelişme, antrepo teminatlarının ve mali risklerin daha etkin biçimde takip edilmesine imkân sağlamaktadır. Ticaret Bakanlığı Teminat Bilgi Sistemi duyurusu 7 Şubat 2026 tarihinde yayımlanmıştır.

• Antrepo İşleticisi ile Kullanıcının Sorumlulukları

Antrepo işleticisi, antrepo açma ve işletme izni verilen kişidir. Kullanıcı ise eşyayı antrepo rejimine beyan eden veya bu kişinin rejim kapsamındaki hak ve yükümlülüklerini devralan kişidir.

İşletici ve Kullanıcı, Sorumluluğun Antrepo Tipine Göre Dağılımı Saklı Kalmak Üzere:

• Eşyanın gümrük gözetimi altında kalmasını,
• Eşyanın uygun şartlarda korunmasını,
• Stok kayıtlarının doğru ve güncel tutulmasını,
• Antrepo giriş ve çıkışlarının belgelendirilmesini,
• Gümrük idaresinin denetim yapabilmesini,
• Antrepo izin belgesinde belirtilen şartlara uyulmasını

sağlamakla yükümlüdür.

Antrepoda eksik eşya tespit edilmesi hâlinde eksikliğe isabet eden gümrük vergileri ve diğer mali yükümlülükler ile şartları oluşmuşsa idari para cezaları gündeme gelebilir. Ancak eşyanın doğal yapısından kaynaklanan fire, gümrük idaresinin izni altında gerçekleştirilen işlemlerden doğan azalma veya işletici ve kullanıcının kusurundan kaynaklanmadığı kanıtlanan kayıp ve hasarlar, somut olayın özelliklerine göre farklı değerlendirilebilir. Her durumda kayıp, çalınma, yangın, bozulma veya hasarın derhâl gümrük idaresine bildirilmesi ve resmî belgelerle kanıtlanması gerekir.

• Eşyanın Antrepo Rejimine Alınması

Antrepo rejimine tabi tutulacak eşya, ilgili gümrük idaresine sunulur ve elektronik ortamda antrepo beyannamesi düzenlenir. Beyanname ve eşya üzerinde yapılacak kontrollerin ardından eşyanın antrepoya alınmasına izin verilir. Eşya antrepoya girdiğinde stok kayıtlarına zamanında ve doğru biçimde kaydedilmelidir. Geçici depolama yerine alınmadan doğrudan antrepo rejimine tabi tutulacak eşyanın antrepo beyannamesinin, ilgili özel düzenlemelerde belirtilen süre içinde tescil edilmesi gerekir. Karayoluyla gelen ve doğrudan antrepoya sevk edilen eşya bakımından taşıtın antrepoya ulaşmasını takip eden iki iş günlük süre önem taşımaktadır.

• Antrepodaki Eşyanın Devredilmesi

Antrepoda bulunan eşya, mevzuatın izin verdiği durumlarda satış yoluyla başka bir kişiye devredilebilir. Ancak eşyanın mülkiyeti üzerinde haciz, ihtiyati tedbir veya devri engelleyen başka bir hukuki kayıt bulunması hâlinde bu engel giderilmeden devir işlemi gerçekleştirilemez. Devir işlemi sonucunda eşya ile ilgili gümrük vergileri, para cezaları ve diğer hukuki sorumluluklar, mevzuatta belirlenen şartlarla devralana geçer.

Devirden Sonra Eşyanın Beş İş Günü İçinde:

• Gümrükçe onaylanmış yeni bir işlem veya kullanıma tabi tutulması ya da
• Gerekli hâllerde yeni bir antrepo beyannamesine bağlanması

gerekir.

Özel antrepolarda eşyanın devri, devri izleyen beş iş günü içinde antrepodan çıkarılması şartına bağlı olarak kabul edilir. Sürenin aşılması, antrepo işleticisi ve devralan bakımından ayrı ayrı usulsüzlük cezası doğurabilir. Solvent ve baz yağ gibi bazı eşyanın devrinde özel kısıtlamalar bulunduğundan eşyanın GTİP’i ve tabi olduğu düzenlemeler işlem öncesinde kontrol edilmelidir.

• Ortak Depolama

Gümrük idaresinin izniyle serbest dolaşımda bulunan eşya ile serbest dolaşımda bulunmayan eşya aynı antrepoda depolanabilir. Ortak depolamada:

• Eşyanın gümrük statüsünün açıkça belirlenebilmesi,
• Stok kayıtlarında ayrı ayrı izlenebilmesi,
• Eşyanın birbirine karışmasının önlenmesi,
• Gümrük kontrolünün olumsuz etkilenmemesi
• gerekir.

Eşyanın birbirinden fiziksel olarak ayrılması mümkün değilse ortak depolamaya yalnızca aynı tarife pozisyonunda bulunan, aynı ticari ve teknik özelliklere sahip eşdeğer eşya bakımından izin verilebilir. İhracata bağlı önlemlerden yararlanabilecek eşyanın ortak depolamaya konu edilmesi ise özel sınırlamalara tabidir.

• Antrepolar Arasında Eşya Nakli

Antrepo rejimi sona erdirilmeden eşyanın bir antrepodan başka bir antrepoya gönderilmesi mümkündür. Nakil işlemi, gümrük idaresinin iznine bağlıdır ve Gümrük Yönetmeliği’nin ilgili hükümleri kapsamında normal veya basitleştirilmiş usulde gerçekleştirilir. Güncel uygulamada işlemler elektronik beyan, stok kayıtları ve sistem mesajları üzerinden takip edilmektedir. Bu nedenle eski metinlerde geçen gümrük beyannamesinin 1, 4 ve 5 numaralı nüshalarının kullanılması şeklindeki kâğıt tabanlı açıklamalar güncel dijital uygulamayı tam olarak yansıtmamaktadır. Nakil sırasında eşyanın ayniyeti korunmalı; mühür, taşıma belgesi ve stok kayıtları arasında uyum bulunmalıdır.

• Antrepoda Elleçleme İşlemleri

Antrepo rejimine tabi serbest dolaşımda olmayan eşya, asli niteliği değiştirilmeden belirli elleçleme işlemlerine tabi tutulabilir.

Elleçleme İşlemlerine Örnek Olarak:

• Eşyanın havalandırılması,
• Kurutulması,
• Temizlenmesi,
• Ambalajının değiştirilmesi veya onarılması,
• Büyük ambalajlardan küçük ambalajlara aktarılması,
• Tasnif edilmesi,
• İşaretlenmesi,
• Numune alınması,
• Satışa veya taşımaya hazırlanması

gösterilebilir.

Elleçleme izni, denetleyici gümrük müdürlüğünden her işlem için ayrıca talep edilir. Yapılacak işlemin eşyanın asli niteliğini değiştirmemesi ve gümrük gözetimini olumsuz etkilememesi gerekir. Gerekli izin alınmadan gerçekleştirilen işlemler, gümrük yükümlülüğü ve idari yaptırım doğurabilir.

• Antrepoda İşleme Faaliyetleri

Ekonomik ihtiyacın bulunması ve gümrük gözetiminin olumsuz etkilenmemesi şartıyla, dahilde işleme veya gümrük kontrolü altında işleme rejimine tabi eşyanın antrepo alanında işlenmesine izin verilebilir. Bu durumda eşya antrepo rejimine değil, ilgili işleme rejimine tabi olmaya devam eder. Stok kayıtlarının, üretime giren eşya ile işlem sonucunda elde edilen ürünleri ayrı ayrı gösterecek şekilde tutulması gerekir. İşleme faaliyeti için antreponun teknik açıdan uygun olması ve ilgili rejime ait izin şartlarının yerine getirilmesi zorunludur.

• Antrepoda Kalış Süresi

Gümrük antrepo rejiminde eşyanın kalış süresi kural olarak sınırsızdır. Ancak Ticaret Bakanlığı, eşyanın niteliği ve işlemin özelliklerine göre belirli süreler öngörebilir. Antrepodaki eşya için başka bir gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanıma ilişkin beyanname tescil edilmesi hâlinde, işlemlerin genel olarak tescil tarihinden itibaren 30 gün içinde tamamlanması gerekir. Bu süre içinde işlemleri sonuçlandırılmayan eşya hakkında tasfiye hükümleri uygulanabilir. Beyan edilen rejimin uygulanmasının haklı ve kanıtlanabilir nedenlerle mümkün olmadığının anlaşılması hâlinde, ilgili gümrük idaresinin değerlendirmesi doğrultusunda başka bir rejim beyanında bulunulabilir.

• Fuar ve Sergilerde Gösterilen Eşya

Serbest dolaşımda bulunmayan eşyanın fuar, sergi veya benzeri etkinliklerde gösterilmesi mümkündür. Eşya, ilgili gümrük idaresine beyan edilir; muayene ve ayniyet tespiti yapılarak kayıt altına alınır. Serbest dolaşımdaki ve serbest dolaşımda olmayan eşyanın aynı alanda sergilenmesi durumunda, eşyanın birbirine karışmasını önleyecek tedbirler alınmalıdır. Sergilenen eşyanın satılması hâlinde serbest dolaşıma giriş işlemlerinin tamamlanması ve tahakkuk eden vergilerin ödenmesi gerekir. Eşya serbest dolaşıma girmeden iç piyasada teslim edilemez. Fuar veya serginin sona ermesinden sonra eşyanın mevzuatta öngörülen süre içinde başka bir antrepoya alınması, yeniden ihraç edilmesi veya farklı bir gümrük işlemine tabi tutulması gerekir.

• Kaçakçılık Şüphesiyle El Konulan Eşya

Kaçakçılık şüphesiyle el konulan eşya hakkında yalnızca antrepo rejimi hükümleri uygulanmaz. Bu eşya; 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu, Kaçak Eşya Yönetmeliği, adli makam kararları ve tasfiye mevzuatı kapsamında işlem görür. Eşyanın muhafazası, başka yere gönderilmesi, hak sahibine iadesi, imhası veya tasfiyesi ilgili adli ve idari kararlar doğrultusunda gerçekleştirilir.

• Antrepodaki Eşyanın Tasfiyesi

Antrepoda bulunan eşya aşağıdaki hâllerde tasfiyelik duruma gelebilir:

• Gümrük idaresince belirlenen sürede antrepodan kaldırılmaması,
• Tescil edilen beyannameye ilişkin işlemlerin süresinde tamamlanmaması,
• Eşyanın gümrüğe terk edilmesi,
• Sayım sonucunda açıklanamayan fazlalık tespit edilmesi,
• İthalatı yasak eşyanın mahrecine iade veya başka bir işleme tabi tutulamaması,
• Saklanmasının ciddi maliyet veya tehlike oluşturması,
• İlgili kanunlarda belirtilen diğer tasfiye nedenlerinin ortaya çıkması.

Tasfiye işlemleri 4458 sayılı Gümrük Kanunu ile ilgili tasfiye mevzuatı kapsamında yetkili Tasfiye İşletme Müdürlükleri tarafından yürütülür.

• Antrepoların Denetlenmesi

Antrepolar, Ticaret Bakanlığı ve yetkili gümrük birimleri tarafından denetlenebilir.

Denetimlerde Özellikle:

• Antrepo stok kayıtları,
• Eşyanın fiilî miktarı ve niteliği,
• Beyanname ve taşıma belgeleri,
• Teminat kayıtları,
• Kamera ve güvenlik sistemleri,
• Eşya giriş ve çıkışları,
• Elleçleme ve geçici çıkış izinleri,
• Antrepo ücret tarifeleri,
• Antrepo açma ve işletme izninde belirtilen şartlar

incelenebilir.

Antrepo işleticisi ve kullanıcılar, denetim görevlilerinin talep ettiği bilgi ve belgeleri sunmak ve denetimin yapılmasına imkân sağlamak zorundadır.

• Antrepo İşleticilerinin Başlıca Yükümlülükleri

Antrepo İşleticilerinin Temel Yükümlülükleri Şunlardır:

• Gümrük gözetiminin kesintisiz sürdürülmesini sağlamak,
• Eşyanın güvenli biçimde muhafaza edilmesi için gerekli tedbirleri almak,
• Stok kayıtlarını güncel ve doğru tutmak,
• Eşya giriş ve çıkışlarını gümrük belgeleriyle uyumlu şekilde kaydetmek,
• İzin alınmadan eşyanın antrepodan çıkarılmasını önlemek,
• Kamera, güvenlik, yangın ve teknik sistemleri çalışır durumda bulundurmak,
• Fiziki veya teknik değişiklikleri izin almadan gerçekleştirmemek,
• Gümrük idaresinin istediği bilgi ve belgeleri sunmak,
• Teminat şartlarını devamlı olarak karşılamak,
• Yıllık fiyat tarifesini zamanında ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek.

Bu yükümlülüklerin ihlali; usulsüzlük cezası, vergi tahakkuku, antrepoya eşya girişinin durdurulması, faaliyet izninin askıya alınması veya iptali gibi sonuçlar doğurabilir.

• Gümrüklü Antrepolarda GTİP ve Stok Takibinin Önemi

Antrepoya alınan eşyanın GTİP’inin doğru belirlenmesi; yalnızca vergi oranı bakımından değil, eşyanın tabi olduğu izin, uygunluk, gözetim, korunma önlemi ve diğer dış ticaret politikası tedbirlerinin belirlenmesi bakımından da önemlidir.

Yanlış GTİP Beyanı:

• Eksik veya fazla teminat alınmasına,
• Antrepo stoklarının hatalı takip edilmesine,
• Eşyanın uygun olmayan antrepoda depolanmasına,
• Yasaklama veya kısıtlamaların gözden kaçırılmasına,
• Serbest dolaşıma giriş sırasında ek vergi ve ceza uygulanmasına,
• Sayım ve denetimlerde beyan ile eşya arasında farklılık çıkmasına

neden olabilir.

Bu nedenle antrepoya girişte kullanılan GTİP ile eşyanın antrepodan çıkışında beyan edilen GTİP arasında uyum bulunmalı; herhangi bir değişiklik ancak teknik bilgi, tahlil, Bağlayıcı Tarife Bilgisi veya mevzuata uygun başka bir gerekçeyle açıklanabilmelidir.

Bilgilendirme Notu; Bu içerik, AB Global Akademi kapsamında dış ticaret çalışanları, yöneticiler ve dış ticaret eğitimi alan öğrenciler için genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Belirli bir antrepo yatırımı, eşya hareketi, teminat işlemi veya gümrük uyuşmazlığı bakımından bağlayıcı hukuki görüş niteliğinde değildir. Antrepo işlemleri; antrepo tipi, eşyanın GTİP’i, eşyanın niteliği, antrepo izin belgesi, özel mevzuat ve ilgili gümrük idaresinin uygulamasına göre değişebilir. İşlem öncesinde yürürlükte bulunan Gümrük Yönetmeliği ve ekleri ile Ticaret Bakanlığının güncel düzenleme ve duyuruları ayrıca kontrol edilmelidir.