AB

Global Akademi

(Kullanılmış veya Yenileştirilmiş Eşya)

• Giriş

Dış Ticaret; Sürekli değişen mevzuatı, uluslararası düzenlemeleri ve uygulama farklılıkları nedeniyle uzmanlık gerektiren dinamik bir çalışma alanıdır. Bu nedenle güncel bilgiye erişim, doğru yorumlama ve süreç yönetimi büyük önem taşımaktadır.

Global Akademi; Dış ticaret profesyonelleri, yöneticiler ve dış ticaret kariyerinde kendisini geliştirmek isteyen adaylar ile öğrenciler için hazırlanmış kapsamlı bir bilgi platformudur. İthalattan ihracata, gümrük mevzuatından lojistik süreçlerine kadar birçok konuda hazırlanan eğitim sunumları; teorik bilgiyi uygulama deneyimiyle birleştirerek mesleki gelişime katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Alanında uzman ekipler tarafından hazırlanan bu içerikler, dış ticaret süreçlerini daha etkin yönetmek, operasyonel riskleri azaltmak ve sektörel gelişmeleri yakından takip etmek isteyen herkes için güvenilir bir başvuru kaynağı niteliğindedir.

Global Akademi; Bilgiye erişimi kolaylaştırırken dış ticaret alanında yetkin, donanımlı ve sektöre değer katan profesyoneller yetiştirmeyi hedeflemektedir.

Yasal Uyarı; Dış ticaret işlemleri, mevzuata tam uyum ve dikkat gerektiren süreçlerdir. Olası hata ve risklerin önüne geçebilmek adına, işlemlerinizde alanında uzman profesyonellerden destek almanızı tavsiye ederiz. Bu çalışma, AB Gümrük Müşavirliği ve Danışmanlık Anonim Şirketi uzmanları tarafından bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, içerik ve bilgileri genel niteliktedir. Mevzuatta meydana gelebilecek değişiklikler, uygulama farklılıkları veya bilginin kullanımından kaynaklanabilecek sonuçlar nedeniyle AB Gümrük Müşavirliği ve Danışmanlık Anonim Şirketi'nin herhangi bir hukuki veya mali sorumluluğu bulunmamaktadır.

• Kullanılmış veya Yenileştirilmiş Eşya İthalatı Nasıl Yapılır

Kullanılmış veya yenileştirilmiş makine ve eşya ithalatı; yeni ürünlerin ithalatına kıyasla daha ayrıntılı izin, teknik uygunluk ve gümrük kontrolü gerektirebilir. İthal edilmek istenen eşyanın GTİP’i, yaşı, menşei, kullanım durumu, teknik özellikleri, birim gümrük kıymeti ve Türkiye’de uygulanacak ürün güvenliği düzenlemeleri sürecin nasıl yürütüleceğini doğrudan etkiler. Bu nedenle satın alma sözleşmesi imzalanmadan veya eşya Türkiye’ye sevk edilmeden önce güncel mevzuat üzerinden kapsamlı bir ön inceleme yapılması önem taşır.

• Kullanılmış veya Yenileştirilmiş Eşya İthalatı Nedir

Daha önce kullanılmış, yenileştirilmiş, revizyondan geçirilmiş veya kullanım sonucunda yeni olma niteliğini kaybetmiş eşyanın Türkiye’ye getirilerek serbest dolaşıma sokulması, kullanılmış eşya ithalatı kapsamında değerlendirilir.

Bu Kapsamda Özellikle Aşağıdaki Ürün Gruplarıyla Karşılaşılabilir:

• • Üretim makineleri ve sanayi ekipmanları
• • İş makineleri
• • Üretim hatları ve tesis ekipmanları
• • Elektrikli ve elektronik cihazlar
• • Laboratuvar ve ölçüm ekipmanları
• • Tarım makineleri
• • Yedek parça ve makine aksamları
• • Yenileştirilmiş teknik ürünler
• • Deniz ve hava taşıtları ile bunlara ait belirli aksamlar

Ancak eşyanın ticari tanımı tek başına yeterli değildir. Aynı isimle anılan iki makine; teknik özellikleri, fonksiyonu, kapasitesi veya üretim amacı nedeniyle farklı GTİP’lerde sınıflandırılabilir ve farklı ithalat denetimlerine tabi olabilir.

• Kullanılmış Eşya İthalatı Neden İzne Tabidir

Kullanılmış veya yenileştirilmiş eşya ithalatının denetlenmesinde genel olarak;

• • İnsan sağlığı ve güvenliğinin korunması,
• • Çevresel risklerin kontrol edilmesi,
• • Teknik ömrünü tamamlamış ekipmanların ülkeye girişinin önlenmesi,
• • Ürün güvenliği şartlarının sağlanması,
• • Yerli üretimin ve iç piyasanın korunması,
• • Atık niteliğindeki ürünlerin ticari eşya olarak ithal edilmesinin engellenmesi

amaçlanmaktadır.

Bununla birlikte her kullanılmış eşya için aynı değerlendirme yöntemi uygulanmaz. İzin türü ve aranacak belgeler, eşyanın güncel mevzuat kapsamındaki konumuna göre belirlenir.

• 2026 Yılında Uygulanan Mevzuat

Kullanılmış veya yenileştirilmiş eşya ithalatında temel düzenleme, 31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Kullanılmış veya Yenileştirilmiş Eşya İthalatına İlişkin Tebliğ (İthalat: 2026/9) hükümleridir. Tebliğ, 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girmiş ve 2026/9 sayılı Tebliğ kapsamında yürütülmektedir.

Başlıca Hukuki Dayanaklar Şunlardır:

• • 4458 sayılı Gümrük Kanunu
• • 3350 sayılı İthalat Rejimi Kararı’nın güncel hükümleri
• • Kullanılmış veya Yenileştirilmiş Eşya İthalatına İlişkin Tebliğ (İthalat: 2026/9)
• • İthalat İşlemlerinde Elektronik Başvuru İçin Yetkilendirme Tebliği (İthalat: 2026/19)
• • Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu
• • Eşyanın niteliğine göre uygulanabilecek ürün güvenliği ve ithalat denetimi tebliğleri
• • İlgili teknik düzenlemeler ve sektörel mevzuat

İthalat işlemi yalnızca 2026/9 sayılı Tebliğ açısından değerlendirilmemelidir. Eşya ayrıca TAREKS denetimine, uygunluk kontrolüne, izin veya kayıt belgesine tabi olabilir.

• İthalat Öncesinde Yapılması Gereken Kontroller

Kullanılmış bir makine veya ekipman satın alınmadan önce aşağıdaki üç aşamalı incelemenin yapılması gerekir:

1. GTİP Tespiti

Eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetvelindeki doğru sınıflandırması belirlenmelidir.

Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP);

• • İthalat izninin türünü,
• • Gümrük vergilerini,
• • İlave gümrük vergisini,
• • Gözetim uygulamasını,
• • Ürün güvenliği denetimini,
• • TAREKS kapsamını,
• • İzin ve uygunluk belgelerini

doğrudan etkiler.

Yanlış GTİP beyanı, eksik vergi tahakkukunun yanı sıra idari para cezası, eşyanın gümrükte beklemesi veya izin başvurusunun reddedilmesi gibi sonuçlara yol açabilir.

2. Kullanılmış Eşya İzin Statüsü

Eşyanın 2026/9 sayılı Tebliğ’in Ek-1 listesinde bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir. Ek-1’de GTİP’in yanında eşyanın grubu, yaş sınırı, birim kıymeti ve miktar birimi gibi ölçütler gösterilebilir. Eşyanın izin süreci, Ek-1 kapsamındaki durumu ve teknik özellikleri dikkate alınarak 0970 veya 0962 kodlu TPS izin belgesi üzerinden yürütülür.

3. Teknik Mevzuat ve Ürün Güvenliği

Kullanılmış eşya ithalat izninin alınması, ürün güvenliği ve teknik mevzuata ilişkin diğer yükümlülükleri ortadan kaldırmaz.

Ürünün Niteliğine Göre;

• • TAREKS denetimi,
• • CE işaretlemesi,
• • AB Uygunluk Beyanı,
• • Teknik dosya,
• • Test veya muayene raporu,
• • Kullanım ve güvenlik talimatları,
• • Üretici bilgileri,
• • Tip etiketi ve seri numarası,
• • Yetkili kurum uygunluk yazısı

istenebilir.

• Ek-1 Kapsamındaki Eşya ve 0970 TPS İzin Belgesi

2026/9 sayılı Tebliğ’in Ek-1 listesinde bulunan kullanılmış veya yenileştirilmiş eşya için gümrük beyannamesinin 44 numaralı alanında 0970-TPS-İzin Belgesi (Kullanılmış Eşya-Liste) beyan edilir. Ek-1’de yer almak, eşyanın hiçbir kontrole tabi olmadan ithal edilebileceği anlamına gelmez. İthalatın yapılabilmesi için ilgili satırda belirtilen;

• • GTİP,
• • Eşya tanımı,
• • Yaş kriteri,
• • Birim gümrük kıymeti,
• • Miktar birimi,
• • Grup ve dipnot koşulları
• • birlikte değerlendirilmelidir.

• Grup 1 Kapsamındaki Belirli Eşya

Ek-1’de Grup 1 sütununda işaretlenen ve belirtilen yaş kriterini sağlayan eşya için izin değerlendirmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır:

• • İthalat yatırım teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilecekse, birim kıymete bakılmaksızın 0970 TPS izin belgesi düzenlenebilir.
• • Yatırım teşvik belgesi bulunmuyorsa ve Ek-1’de birim kıymet belirlenmişse, beyan edilen birim gümrük kıymetinin bu seviyeyi karşılaması gerekir.
• • İlgili satırda birim kıymet bulunmuyorsa, diğer koşulların sağlanması kaydıyla kıymet sınırı aranmadan değerlendirme yapılabilir.
• • Birim kıymet karşılaştırmasında yalnızca fatura bedeli değil, gümrük kıymetine dâhil edilmesi gereken diğer yurt dışı giderler de dikkate alınabilir.

• Grup 2 Kapsamındaki Eşya

Sivil hava taşıtları, hava taşıtı aksamları ve deniz taşıtları gibi Grup 2 kapsamındaki eşya için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından uygunluk yazısı alınması gerekebilir.

Sivil havacılık alanındaki uygunluk yazılarının Tek Pencere Sistemi üzerinden Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenmesi mümkündür. Uygunluk yazısının alınması, diğer gümrük ve teknik mevzuat kontrollerini ortadan kaldırmaz. Ek-1’de Grup 2 olarak işaretlenmiş olmasına rağmen fiilen sivil hava taşıtı, hava taşıtı parçası veya deniz taşıtı niteliği taşımayan eşyanın izin yöntemi ayrıca değerlendirilir.

• Ek-1 Dışındaki Eşya ve 0962 TPS İzin Belgesi

Ek-1 listesinde bulunmayan kullanılmış veya yenileştirilmiş eşya için 0962-TPS-İzin Belgesi (Kullanılmış Eşya-Liste Dışı) başvurusu yapılır.

Liste Dışı Eşya Başvurularında Ticaret Bakanlığı Tarafından;

• • İthalatçının faaliyet alanı,
• • Eşyanın kullanım amacı,
• • İthal edilmek istenen miktar,
• • Eşyanın teknik ve ekonomik ömrü,
• • Verimlilik durumu,
• • Türkiye’deki üretim ve tedarik imkânları,
• • Yatırımın veya üretim faaliyetinin niteliği

gibi hususlar değerlendirilebilir.

Türkiye’de benzer ürünün üretiliyor olması her durumda otomatik ret sonucunu doğurmaz. Bununla birlikte yerli üretim ve iç piyasa tedarik şartları, liste dışı izin değerlendirmesinde dikkate alınabilecek unsurlardandır.

• Kullanılmış Eşya İzin Başvurusu Nasıl Yapılır

Başvurular, e-Devlet veya Ticaret Bakanlığı E-Hizmetler sistemi üzerinden İthalat Belge İşlemleri bölümüne girilerek elektronik ortamda yapılır. Başvuru işlemlerini yürütecek kişinin, 2026/19 sayılı Yetkilendirme Tebliği kapsamında firma adına işlem yapmaya yetkili olması gerekir.

Genel Süreç Aşağıdaki Şekilde İlerler:

• • Eşyanın GTİP’i belirlenir.
• • Eşyanın Ek-1 listesinde bulunup bulunmadığı kontrol edilir.
• • Başvurunun 0970 veya 0962 kapsamında yapılacağı tespit edilir.
• • Başvuru formu ve ek belgeler elektronik sisteme yüklenir.
• • Başvuru elektronik imza ile tamamlanır.
• • Bakanlık gerekli görürse ek bilgi veya belge talep eder.
• • Uygun bulunan başvuru için TPS izin belgesi elektronik ortamda oluşturulur.

• Başvuruda İstenebilecek Belgeler

Belgeler eşyanın niteliğine ve izin türüne göre değişebilir. Başvuru dosyasında genel olarak aşağıdaki bilgi ve belgelerden yararlanılır:

• • Proforma fatura veya ticari fatura
• • Eşyanın ayrıntılı teknik tanımı
• • Marka, model, seri numarası ve üretim yılı
• • Makinenin kapasitesini ve fonksiyonunu gösteren teknik dokümanlar
• • Ürün kataloğu ve teknik çizimler
• • Makine etiketi veya isim plakası görüntüleri
• • Eşyanın güncel durumunu gösteren fotoğraflar
• • Revizyon, bakım veya yenileştirme raporları
• • Ekspertiz veya değer tespit raporu
• • Menşe ve sevk ülkesi bilgileri
• • Kullanım amacı ve üretim sürecindeki işlevi
• • Yatırım teşvik belgesi
• • Kapasite raporu veya faaliyet belgesi
• • Uygunluk beyanı ve teknik mevzuat belgeleri
• • Yabancı dildeki belgelerin gerekli görülen tercümeleri

Sistemde talep edilen belgelerin eksiksiz ve birbirleriyle uyumlu olması gerekir. Fatura, teknik katalog, etiket ve başvuru formunda farklı marka, model, üretim yılı veya seri numarası bulunması değerlendirme sürecini olumsuz etkileyebilir.

• TPS İzin Belgesi Nasıl Düzenlenir?

Uygun bulunan başvurular için izin belgesi elektronik ortamda hazırlanır. Başvuru sahibine e-posta yoluyla 23 haneli TPS belge numarası ve belge tarihi bildirilir; ayrıca fiziki belge düzenlenmez. Belge numarası ve tarihi, gümrük beyannamesinin 44 numaralı alanında doğru şekilde beyan edilmelidir. Firmanın gümrük sisteminde kaydı bulunmadığı için TPS kaydı oluşturulamıyorsa, gümrük sistemindeki kayıt işlemi tamamlanmalı ve mevzuatta öngörülen süre içinde Ticaret Bakanlığına bilgi verilmelidir.

• İzin Belgesinin Geçerlilik Süresi

2026/9 sayılı Tebliğ kapsamında düzenlenen izin belgesi, belge tarihinden itibaren altı ay geçerlidir. Bu süre uzatılamaz. İthalat işleminin izin belgesinin geçerlilik süresi içinde tamamlanması ve eşyanın belge sahibi tarafından ithal edilmesi gerekir.

Belgedeki;

• • GTİP,
• • Eşya tanımı,
• • Miktar,
• • Birim,
• • Kıymet,
• • Marka ve model,
• • Kullanım durumu

ile fiilen ithal edilen eşyanın uyumlu olması önemlidir.

• İzin Belgesi Gümrük Kontrollerinin Yerine Geçer mi

Hayır. Ticaret Bakanlığı tarafından düzenlenen kullanılmış eşya izin belgesi;

• • GTİP kontrolünü,
• • Gümrük kıymeti incelemesini,
• • Menşe kontrolünü,
• • Ürün güvenliği denetimini,
• • TAREKS işlemlerini,
• • Gözetim uygulamasını,
• • İthalatta alınan vergileri,
• • Diğer kurumların izin ve uygunluk belgelerini

ortadan kaldırmaz.

İzin başvurusunda beyan edilen kıymet, gümrük kıymetinin kesin olarak kabul edildiği anlamına gelmez. Gümrük idaresi, 4458 sayılı Gümrük Kanunu kapsamında kıymet ve tarife yönünden ayrıca inceleme yapabilir.

• Kullanılmış Makine İthalatında 2026 Ürün Güvenliği Uygulaması

2026 yılında makine ithalat denetimleri bakımından önemli düzenlemelerden biri, Makinaların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/32) olmuştur. Bu düzenlemeyle belirli makineler için özel ithalat denetimi ve ön izin süreçleri oluşturulmuş; Makine Emniyeti Yönetmeliği kapsamındaki bazı ürünlerin denetimi ayrı bir tebliğ altında toplanmıştır. Bu nedenle makinenin kullanılmış eşya iznine tabi olması ile ürün güvenliği denetimine tabi olması birbirinden ayrı konulardır. Ticaret Bakanlığı ürün güvenliği duyurusu, 2026 ithalat denetimi rehberleri

Bir Makine İçin Aynı Anda;

• • 2026/9 kapsamında kullanılmış eşya izni,
• • 2026/32 kapsamında ürün güvenliği denetimi,
• • TAREKS başvurusu,
• • Teknik düzenlemelere uygunluk,
• • Gümrük tarifesi ve kıymet kontrolleri

gündeme gelebilir.

CE işareti taşıması gereken bir makine bakımından yalnızca makine üzerinde CE işaretinin bulunması yeterli kabul edilmeyebilir. Ürünün ilgili teknik düzenlemeye uygunluğunu gösteren AB Uygunluk Beyanı, teknik dosya, test raporları, üretici bilgileri ve diğer belgeler de incelenebilir.

• Geçici İthal Edilen Eşyanın Kesin İthalatı

Geçici ithalat rejimiyle Türkiye’ye getirilen eşyanın daha sonra serbest dolaşıma sokulmak istenmesi durumunda, eşyanın geçici ithalatın başladığı tarihteki durumu önem taşır.

• • Eşya kesin ithalat tarihinde yeni ve kullanılmamış durumdaysa güncel ithalat kısıtlamaları çerçevesinde işlem yapılır.
• • Eşya geçici ithalat sırasında yeni ve kullanılmamış olduğu hâlde Türkiye’de kullanılmışsa, 2026/9 sayılı Tebliğ’deki özel düzenleme kapsamında ayrıca kullanılmış eşya izin belgesi aranmayabilir.
• • Eşya Türkiye’ye geçici olarak getirildiğinde zaten kullanılmış veya yenileştirilmiş durumdaysa kesin ithalat işlemleri 2026/9 sayılı Tebliğ hükümlerine göre yürütülür.

Her olayın rejim başlangıcı, eşyanın durumu ve beyanname kayıtları üzerinden ayrıca incelenmesi gerekir.

• Başvurularda Sık Karşılaşılan Hatalar

Kullanılmış makine ve eşya ithalatında en sık karşılaşılan sorunlar şunlardır:

• • GTİP’in yalnızca ticari isim üzerinden belirlenmesi
• • Eski yılın mevzuat veya eşya listesinin kullanılması
• • 0970 yerine 0962 ya da 0962 yerine 0970 başvurusu yapılması
• • Eşyanın yaşının yanlış hesaplanması
• • Birim kıymet şartının karşılanmaması
• • Fatura ile teknik belgelerde farklı bilgilerin bulunması
• • Seri numarası veya üretim yılının belgelenememesi
• • Kullanılmış eşya izninin TAREKS yerine geçtiğinin düşünülmesi
• • Ürün güvenliği denetiminin sevkiyattan sonra araştırılması
• • Eşyanın gerekli izin alınmadan Türkiye’ye gönderilmesi
• • İzin belgesinin altı aylık geçerlilik süresinin geçirilmesi
• • İthal edilen eşya ile izin belgesindeki eşya arasında uyumsuzluk bulunması
• • Makinenin atık veya ekonomik ömrünü tamamlamış eşya niteliğinde olabileceğinin gözden kaçırılması

Bu hatalar; ek belge talebi, antrepo ve ardiye maliyetleri, izin başvurusunun olumsuz sonuçlanması, eşyanın mahrece iadesi veya mevzuata göre idari yaptırım uygulanması gibi sonuçlar doğurabilir.

Bilgilendirme Notu: Bu içerik, AB Global “Global Akademi” kapsamında dış ticaret çalışanları ve öğrenciler için genel eğitim amacıyla hazırlanmıştır. Belirli bir eşyanın ithalatına ilişkin bağlayıcı hukuki görüş veya izin garantisi niteliğinde değildir. İşlem öncesinde eşyanın GTİP’i, teknik özellikleri, güncel mevzuat hükümleri, Ek-1 kriterleri, TAREKS kapsamı ve yetkili kurumların uygulamaları ayrıca kontrol edilmelidir.