İLETİŞİM S.S.S
+90 216 6930696 E-mail
AB Global
Web Gümrük

BTB Görüşü-Vitrin İçi Saat Standı Hk. – GGM

Geri
AB Global
2026 Edisyonu
OPERASYON REHBERLERI

ATA Karnesi

Geçici ithalat süreçlerini güvenle yönetmek için başvuru, teminat, süre, kapsam, giriş-çıkış ve yenileme adımlarını tek akışta toplayan premium operasyon rehberi.

2023 Bülteni Geçici Kabul 72 Üye Ülke TOBB Sistemi
Sunuş

Dış ticarette uzmanlık, yorum gücü ve disiplin

Dış ticaret mevzuatı sıklıkla revizyona tabi tutulur ve farklı bakış açılarıyla yorumlanmaya müsaittir. Bu nedenle ATA Karnesi gibi geçici ithalat araçları, standart bir belge akışından daha fazla dikkat ve uzmanlık gerektirir. AB Gümrük tarafından hazırlanan bu çalışma; mevzuattaki değişiklikleri, uygulama risklerini ve saha kararlarını daha net okumaya yardımcı olmak üzere kurgulanmıştır. Bu belge, PDF içeriğini olduğu gibi tekrar etmek yerine; aynı bilgiyi daha düzenli, daha okunabilir ve ekiplerin karar almasını kolaylaştıran bir blok yapısına taşır. Böylece hem yönetici özeti hem operasyonel uygulama notları aynı dokümanda birleşir. Buradaki tüm bilgiler yönlendirici niteliktedir; nihai uygulamada güncel mevzuat, ilgili gümrük idaresi yorumu ve yetkili kurum görüşü esas alınmalıdır.
AB Gümrük Yaklaşımı

Bilgi, fırsattır.

Bilginin fırsata dönüşmesi; dış ticarette geleceğin kusursuz şekilde planlanması, her çözümün etkili ve stratejik olması demektir.

AB Gümrük 2023 ATA Karnesi Bülteni
Bölüm 01

ATA Karnesi nedir?

ATA Karnesi, ATA Sözleşmesi çerçevesinde akit ülkelere geçici olarak kabul edilen eşya için milli gümrük belgesi yerine kullanılan uluslararası bir gümrük belgesidir.

📦

Geçici İthalat Aracı

Eşyanın belirli süreyle ülkeye girişini sağlar ve sürenin sonunda yeniden ihracını esas alır.

🔤

ATA Kısaltması

Admission Temporaire ve Temporary Admission ifadelerinin ilk harflerinden oluşur.

🧾

Uluslararası Belge

Geçici kabul edilen eşya için güvenilir ve standart bir belge zemini sunar.

🔐

Vergi Güvencesi

Eşya geri dönmezse ödenmesi gereken vergi ve diğer yükümlülükler için teminat fonksiyonu görür.

🤝

Karşılıklı Kabul

Bir akit taraf gümrüğünce tatbik edilen mühürler diğer akit taraflarca kabul edilir.

İşlem Kolaylığı

Başka bir ilave gümrük işlemi gereksinimini azaltarak geçişi hızlandırır.

Bölüm 04

ATA Karnesi nasıl alınır?

Başvuru, belge hazırlığı, teminat ve onay akışını tek bir operasyon şeridi halinde kurguladık.

01

Dilekçe ve amaç tanımı

Eşyanın hangi amaçla ve hangi ülkelere gönderileceği açıkça belirtilir.

02

Değer belgeleri

Proforma fatura, ekspertiz raporu veya cins-adet-değer listesinden uygun olan eklenir.

03

Yetki evrakları

Yetki belgesi, imza sirküleri fotokopisi ve taahhütname dosyalanır.

04

Karne ücreti ve teminat

Ücret, teminat yapısı ve varsa finansal teyit tamamlanır.

05

Mal listeleri

İlk ülke için altı, müteakip ülkeler için ikişer adet liste hazırlanır; transit geçişler ayrıca dikkate alınır.

06

Oda onayı ve teslim

Yetkili oda karneyi düzenler, onaylar ve kullanıma hazır hale getirir.

Bölüm 05

Karne kapağı ve genel liste nasıl doğru kurulur?

ATA Karnesi’nde hata payını en çok düşüren alan, ilk kurulumun eksiksiz yapılmasıdır.

Sonradan Kalem EklenmezKritik Kural

Karne kapağında geçerlilik süresi, karneyi veren odanın adı, karnenin geçerli olduğu ülkeler ve bu ülkelerdeki teminat verici kurumlar yer alır.

Kapak arkasındaki genel listede her kaleme bir seri numarası verilir. Yedek parçalar, aksesuarlar ve benzeri unsurlar; mahiyet, kıymet ve gerektiğinde ağırlık bilgisiyle desteklenerek aynı numara altında gruplanabilir.

Aynı mahiyette olan eşyalar birlikte beyan edilebilse de, değer ve nitelik ayrımı gereken durumlarda açıklık korunmalıdır. En kritik kural şudur: Karne verildikten sonra genel listeye veya eklenen yapraklara yeni bir kalem ilave edilemez.

  • Kapak bilgileri ile operasyon senaryosu birebir örtüşmelidir.
  • Genel listedeki her kalem, tek başına anlaşılabilir netlikte tanımlanmalıdır.
  • Ek yaprak sayısı ve toplam değer disiplinli şekilde işlenmelidir.
Karne kapağı ve genel liste nasıl doğru kurulur?
İlk kurulum kalitesi, ATA operasyonunun geri kalanını doğrudan etkiler.
Bölüm 06

Teminat verilmesi ve geri alınması nasıl işler?

ATA dosyasındaki finansal disiplin sadece başvuruda değil, karne kapanışında da belirleyicidir.

Kabul edilen teminat araçları

PDF’de açıkça belirtilen kabul biçimleri şunlardır:

  • Nakit Türk Lirası veya döviz
  • Türk Lirası veya döviz cinsinden banka teminat mektubu
  • Devlet tahvili / hazine bonosu (kâr payı pulları ile birlikte)
  • Standart durumda eşya toplam değerinin %50’si oranında teminat

İade akışının mantığı

Teminat ancak karne kullanımının usulüne uygun tamamlandığı doğrulandığında çözülür.

  • Karne, gümrük işlemleri tamamlanmış olarak alındığı Odaya iade edilir.
  • İlgili Oda karneyi TOBB’a iletir ve kontrol başlar.
  • TOBB gerekli kontroller sonrası uygun kullanım tespiti yapar.
  • Onay üzerine karne sahibi teminatını ilgili Odadan geri alır.
Bölüm 10

Kapsama giren ve girmeyen eşya grupları

ATA Karnesi’nde yanlış sınıflama, tüm dosyanın yanlış kurulmasına yol açabilir; bu nedenle kapsam ayrımını net ve sert biçimde okumak gerekir.

Kapsama girmeyenler

PDF’de doğrudan dışarıda bırakılan gruplar:

  • Bitkiler, temizlik malzemeleri ve gıda maddeleri
  • Broşürler gibi tüketim veya dağıtım amaçlı materyaller
  • Hediye edilen, atılan, bozulan veya dış ülkelerde kullanılan tüketim malzemeleri
  • Halen satışı yapılan veya satışa arz edilen eşya

Kapsama girenler

ATA Karnesi ile işleme alınabilen yaygın gruplar:

  • Sergi, fuar, toplantı ve benzeri etkinlik eşyaları
  • Mesleki malzemeler
  • Konteynerler, paletler, ambalajlar, numuneler ve ticari işleme bağlı diğer eşya
  • Eğitsel, bilimsel veya kültürel amaçlı eşya
  • Yolcu zati eşyası ve sportif amaçlı eşya
  • Turistik tanıtım malzemeleri ve gösteri hayvanları

Kanunlar, genelgeler ve tebliğler

4458 Sayılı Gümrük Kanunu

Ana gümrük mevzuatı

5108 Sayılı Geçici İthalat Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun

ATA sözleşmesinin ulusal onay zemini

6183 Sayılı Amme Alacakları Tahsil Usulü Hakkında Kanun

Tahsil usulü

21.10.2004 / 25620 Resmî Gazete

Geçici İthalat Sözleşmesi

21.03.2005 / 25762 Resmî Gazete

Gümrük Genel Tebliği (Geçici İthalat) Seri No: 4

Genelge 2011/26 ATA Karnesi

İdari uygulama

Genelge 2012/11 ATA Karnesi Kısmi Muafiyet

Kısmi muafiyet açıklaması

Bölüm 12

ATA Karnesi ile eşyaların girişi ve çıkışı nasıl yapılır?

Karne hamili, fiş düzeni, gümrük incelemesi ve kayıt kapatma akışını altı net işlem kartında topladık.

📘

Karne ibrazı

Karne hamili eşyayı gerekli fişlere geçirir ve karne ile birlikte gümrük idaresine sunar.

🔍

Usul kontrolü

Karne, ülkenin taraf olduğu sözleşme eklerine uygun düzenlenmiş mi diye incelenir.

🧷

Kayıt ve tescil

İthal sahifesine tescil, sıra numarası, tarih ve yeniden ihrac için son gün işlenir.

📝

Taahhütname

Eşyanın tahsis amacına uygun kullanılacağına ve süre sonunda çıkarılacağına ilişkin taahhüt alınır.

🚪

Çıkış meşruhatı

Çıkış gümrük idaresi ATA Karnesi’nin ilgili bölümlerine meşruhat verir ve parçayı alıkoyar.

Geçici giriş kapanışı

Mühür ve imza sonrası eşyanın çıkışına izin verilir, geçici giriş kaydı kapatılır.

Bölüm 13

Süre aşımı, kesin ithalat veya çıkış hükmü senaryoları

ATA Karnesi ile yurda getirilen eşya için çıkışın gecikmesi veya farklı bir rejime dönülmesi halinde uygulanacak mantığı tek sahnede topladık.

Süre aşımı durumunda

Çıkış gümrüğü aşağıdaki şartları arar:

  • Gümrük Kanunu’nun 238. maddesi uyarınca alınması gereken cezanın tahsil edilmesi veya teminata bağlanması
  • Eşyanın CIF kıymeti karşılığı dövizin güvenceye bağlanması
  • Bu şartlar sağlanıyorsa eşyanın yurt dışına çıkarılmasına izin verilmesi

Çıkış hükmünde sayılan işlemler

Fiziki çıkış dışında kapanış etkisi yaratan alternatifler:

  • Kesin ithalatın yapılması
  • Çıkış hükmünde geçici depolama yeri veya antrepoya alınması
  • Hazineye külfet getirmeden resmî makamların nezareti altında imha edilmesi