ATA Karnesi
Geçici ithalat süreçlerini güvenle yönetmek için başvuru, teminat, süre, kapsam, giriş-çıkış ve yenileme adımlarını tek akışta toplayan premium operasyon rehberi.
Dış ticarette uzmanlık, yorum gücü ve disiplin
Bilgi, fırsattır.
Bilginin fırsata dönüşmesi; dış ticarette geleceğin kusursuz şekilde planlanması, her çözümün etkili ve stratejik olması demektir.
AB Gümrük 2023 ATA Karnesi Bülteni
ATA Karnesi nedir?
ATA Karnesi, ATA Sözleşmesi çerçevesinde akit ülkelere geçici olarak kabul edilen eşya için milli gümrük belgesi yerine kullanılan uluslararası bir gümrük belgesidir.
Geçici İthalat Aracı
Eşyanın belirli süreyle ülkeye girişini sağlar ve sürenin sonunda yeniden ihracını esas alır.
ATA Kısaltması
Admission Temporaire ve Temporary Admission ifadelerinin ilk harflerinden oluşur.
Uluslararası Belge
Geçici kabul edilen eşya için güvenilir ve standart bir belge zemini sunar.
Vergi Güvencesi
Eşya geri dönmezse ödenmesi gereken vergi ve diğer yükümlülükler için teminat fonksiyonu görür.
Karşılıklı Kabul
Bir akit taraf gümrüğünce tatbik edilen mühürler diğer akit taraflarca kabul edilir.
İşlem Kolaylığı
Başka bir ilave gümrük işlemi gereksinimini azaltarak geçişi hızlandırır.
ATA Karnesi nasıl alınır?
Başvuru, belge hazırlığı, teminat ve onay akışını tek bir operasyon şeridi halinde kurguladık.
Dilekçe ve amaç tanımı
Eşyanın hangi amaçla ve hangi ülkelere gönderileceği açıkça belirtilir.
Değer belgeleri
Proforma fatura, ekspertiz raporu veya cins-adet-değer listesinden uygun olan eklenir.
Yetki evrakları
Yetki belgesi, imza sirküleri fotokopisi ve taahhütname dosyalanır.
Karne ücreti ve teminat
Ücret, teminat yapısı ve varsa finansal teyit tamamlanır.
Mal listeleri
İlk ülke için altı, müteakip ülkeler için ikişer adet liste hazırlanır; transit geçişler ayrıca dikkate alınır.
Oda onayı ve teslim
Yetkili oda karneyi düzenler, onaylar ve kullanıma hazır hale getirir.
Karne kapağı ve genel liste nasıl doğru kurulur?
ATA Karnesi’nde hata payını en çok düşüren alan, ilk kurulumun eksiksiz yapılmasıdır.
Karne kapağında geçerlilik süresi, karneyi veren odanın adı, karnenin geçerli olduğu ülkeler ve bu ülkelerdeki teminat verici kurumlar yer alır.
Kapak arkasındaki genel listede her kaleme bir seri numarası verilir. Yedek parçalar, aksesuarlar ve benzeri unsurlar; mahiyet, kıymet ve gerektiğinde ağırlık bilgisiyle desteklenerek aynı numara altında gruplanabilir.
Aynı mahiyette olan eşyalar birlikte beyan edilebilse de, değer ve nitelik ayrımı gereken durumlarda açıklık korunmalıdır. En kritik kural şudur: Karne verildikten sonra genel listeye veya eklenen yapraklara yeni bir kalem ilave edilemez.
- Kapak bilgileri ile operasyon senaryosu birebir örtüşmelidir.
- Genel listedeki her kalem, tek başına anlaşılabilir netlikte tanımlanmalıdır.
- Ek yaprak sayısı ve toplam değer disiplinli şekilde işlenmelidir.

Teminat verilmesi ve geri alınması nasıl işler?
ATA dosyasındaki finansal disiplin sadece başvuruda değil, karne kapanışında da belirleyicidir.
Kabul edilen teminat araçları
PDF’de açıkça belirtilen kabul biçimleri şunlardır:
- Nakit Türk Lirası veya döviz
- Türk Lirası veya döviz cinsinden banka teminat mektubu
- Devlet tahvili / hazine bonosu (kâr payı pulları ile birlikte)
- Standart durumda eşya toplam değerinin %50’si oranında teminat
İade akışının mantığı
Teminat ancak karne kullanımının usulüne uygun tamamlandığı doğrulandığında çözülür.
- Karne, gümrük işlemleri tamamlanmış olarak alındığı Odaya iade edilir.
- İlgili Oda karneyi TOBB’a iletir ve kontrol başlar.
- TOBB gerekli kontroller sonrası uygun kullanım tespiti yapar.
- Onay üzerine karne sahibi teminatını ilgili Odadan geri alır.
Kapsama giren ve girmeyen eşya grupları
ATA Karnesi’nde yanlış sınıflama, tüm dosyanın yanlış kurulmasına yol açabilir; bu nedenle kapsam ayrımını net ve sert biçimde okumak gerekir.
Kapsama girmeyenler
PDF’de doğrudan dışarıda bırakılan gruplar:
- Bitkiler, temizlik malzemeleri ve gıda maddeleri
- Broşürler gibi tüketim veya dağıtım amaçlı materyaller
- Hediye edilen, atılan, bozulan veya dış ülkelerde kullanılan tüketim malzemeleri
- Halen satışı yapılan veya satışa arz edilen eşya
Kapsama girenler
ATA Karnesi ile işleme alınabilen yaygın gruplar:
- Sergi, fuar, toplantı ve benzeri etkinlik eşyaları
- Mesleki malzemeler
- Konteynerler, paletler, ambalajlar, numuneler ve ticari işleme bağlı diğer eşya
- Eğitsel, bilimsel veya kültürel amaçlı eşya
- Yolcu zati eşyası ve sportif amaçlı eşya
- Turistik tanıtım malzemeleri ve gösteri hayvanları
Kanunlar, genelgeler ve tebliğler
4458 Sayılı Gümrük Kanunu
Ana gümrük mevzuatı
5108 Sayılı Geçici İthalat Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun
ATA sözleşmesinin ulusal onay zemini
6183 Sayılı Amme Alacakları Tahsil Usulü Hakkında Kanun
Tahsil usulü
21.10.2004 / 25620 Resmî Gazete
Geçici İthalat Sözleşmesi
21.03.2005 / 25762 Resmî Gazete
Gümrük Genel Tebliği (Geçici İthalat) Seri No: 4
Genelge 2011/26 ATA Karnesi
İdari uygulama
Genelge 2012/11 ATA Karnesi Kısmi Muafiyet
Kısmi muafiyet açıklaması
ATA Karnesi ile eşyaların girişi ve çıkışı nasıl yapılır?
Karne hamili, fiş düzeni, gümrük incelemesi ve kayıt kapatma akışını altı net işlem kartında topladık.
Karne ibrazı
Karne hamili eşyayı gerekli fişlere geçirir ve karne ile birlikte gümrük idaresine sunar.
Usul kontrolü
Karne, ülkenin taraf olduğu sözleşme eklerine uygun düzenlenmiş mi diye incelenir.
Kayıt ve tescil
İthal sahifesine tescil, sıra numarası, tarih ve yeniden ihrac için son gün işlenir.
Taahhütname
Eşyanın tahsis amacına uygun kullanılacağına ve süre sonunda çıkarılacağına ilişkin taahhüt alınır.
Çıkış meşruhatı
Çıkış gümrük idaresi ATA Karnesi’nin ilgili bölümlerine meşruhat verir ve parçayı alıkoyar.
Geçici giriş kapanışı
Mühür ve imza sonrası eşyanın çıkışına izin verilir, geçici giriş kaydı kapatılır.
Süre aşımı, kesin ithalat veya çıkış hükmü senaryoları
ATA Karnesi ile yurda getirilen eşya için çıkışın gecikmesi veya farklı bir rejime dönülmesi halinde uygulanacak mantığı tek sahnede topladık.
Süre aşımı durumunda
Çıkış gümrüğü aşağıdaki şartları arar:
- Gümrük Kanunu’nun 238. maddesi uyarınca alınması gereken cezanın tahsil edilmesi veya teminata bağlanması
- Eşyanın CIF kıymeti karşılığı dövizin güvenceye bağlanması
- Bu şartlar sağlanıyorsa eşyanın yurt dışına çıkarılmasına izin verilmesi
Çıkış hükmünde sayılan işlemler
Fiziki çıkış dışında kapanış etkisi yaratan alternatifler:
- Kesin ithalatın yapılması
- Çıkış hükmünde geçici depolama yeri veya antrepoya alınması
- Hazineye külfet getirmeden resmî makamların nezareti altında imha edilmesi