İLETİŞİM S.S.S
+90 216 6930696 E-mail
AB Global
Web Gümrük

BTB Görüşü-Vitrin İçi Saat Standı Hk. – GGM

Geri
AB Global
2026 Edisyonu
OPERASYON REHBERLERI

Eşyanın Menşei

SUNUŞ Dış ticaret mevzuatı sıklıkla revizyona tabi tutulması ve farklı bakış açılarıyla yorumlanmaya müsait yapısı nedeniyle ayrıca dikkat ve uzmanlık ister.

Eşyanın Menşei SUNUŞ Eşyanın Menşe Kavramı Kısaltmalar Ülke Kuralları ve Bunların İstisnaları

Dış ticaret mevzuatı sıklıkla revizyona tabi tutulması ve farklı bakış açılarıyla yorumlanmaya müsait yapısı nedeniyle ayrıca dikkat ve uzmanlık ister.

Dış ticaret mevzuatı ile ilgili olarak gerçekleşebilecek değişiklikler, kısıtlamalar ve ilaveler uzman ekibimiz tarafından titizlikle takip edilmektedir.

Eşyanın

Bölüm 02

Menşe Kavramı Kısaltmalar

Ticaret Politikası Önlemleri

Ticaret Politikası Önlemleri

Eşya hangi ülkede üretilmiştir veya elde edilmiştir sorusuna yanıt arar. Gözetim, kota, anti damping, yasaklama, kısıtlama gibi dış ticaret düzenlemelerinin büyük bir kısmı menşe baz alınarak oluşturulduğu için gümrük idaresini gerçekleştireceği kontrollerin önemli bir kısmı menşe ile alakalı bulunmaktadır.

Eşyanın hangi ülkede üretildiği

Eşyanın hangi ülkede üretildiği veya elde edildiği şu nedenlerle önem arz eder. Gümrük vergileri eşyanın menşeine göre farklılık gösterebilir.

Eşyaya uygulanacak ticaret politikaları önlemleri

Eşyaya uygulanacak ticaret politikaları önlemleri, menşe üzerinden yürütülür. Ülkelerle olan uluslararası ticaretteki düzeyini belirlemek bakımından istatistiki anlamda önem taşır.

**Pan Avrupa Menşe Kümülasyon Sistemi

**Pan Avrupa Menşe Kümülasyon Sistemi (PAMK)

**Pan Avrupa Akdeniz Menşe Kümülasyon Sistemi

**Pan Avrupa Akdeniz Menşe Kümülasyon Sistemi (PAAMK)

**Özel Teşvik Düzenlemesine Tabi Ülkeler

**Özel Teşvik Düzenlemesine Tabi Ülkeler (ÖTDÜ)

**Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu Ürünleri Ticareti

**Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu Ürünleri Ticareti (AKÇT)

**Serbest Ticaret Anlaşmaları

**Serbest Ticaret Anlaşmaları (STA)

**Batı Balkan Menşe Kümülasyonu

**Batı Balkan Menşe Kümülasyonu (BBMK)

** Gümrük Birliği

** Gümrük Birliği (GB)

** Gümrük Tarifeleri Ticaret Genel Anlaşması

** Gümrük Tarifeleri Ticaret Genel Anlaşması (GATT)

** Dünya Ticaret Örgütü

** Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ)

Bölüm 03

Ülke Kuralları ve Bunların İstisnaları

Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması

Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması (GATT) ve sonrasında Dünya Ticaret Örgütüne (DTÖ) esas olan bu ilkeye göre Dünya Ticaret Örgütüne (DTÖ) üye ülkeler ticaret partnerleri arasında ayırım yapamamaktadır.

Dünya Ticaret Örgütüne

Dünya Ticaret Örgütüne (DTÖ) üye bir ülkenin, herhangi bir ülkeye uygulamış olduğu gümrük vergisi oranlarını bütün üye ülkelere uygulaması gerekmektedir.

Herhangi bir ülkeye karşı

Herhangi bir ülkeye karşı yapılan özel bir muamele Dünya Ticaret Örgütüne (DTÖ) üyesi diğer ülkelere de aynı muamelenin yapılmasını gerekmektedir.

Bu kuralın üç istisnası mevcuttur.

Bu kuralın üç istisnası mevcuttur.

**İkili Veya Çok Taraflı Serbest Ticaret Anlaşmaları

**İkili Veya Çok Taraflı Serbest Ticaret Anlaşmaları

**Gümrük Birliği

**Gümrük Birliği

**Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi

**Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi (GTS)

Menşe Kuralları

Menşe Kuralları

Menşei eşyanın ekonomik milliyeti

Menşei eşyanın ekonomik milliyeti olarak tanımlayabiliriz. Hangi durumların varlığı halinde eşyanın menşe kazanacağı veya kazanamayacağı ilgili kurallar önem kazanmaktadır.

Tümüyle bir ülkede elde

Tümüyle bir ülkede elde edilen veya üretilen eşya o ülke menşeli sayılır.

Gümrük Kanunu Madde 18

Gümrük Kanunu Madde 18

Eşyanın üretiminde birden çok

Eşyanın üretiminde birden çok ülke rol almakta ve üretim sürecinde birden fazla ülkeden getirilen girdiler kullanılmakta veya işleme faaliyetlerinin bir kısmı başka ülkelerde yapılmakta ise bu durumda menşe ile ilgili kurallar iki başlık altında toplanmaktadır.

Bölüm 04

Eşyanın Geldiği Ülke Kavramı ve Menşe

Eşyanın geldiği ülke, eşyanın Türkiye'ye en son gönderildiği veya getiren araca yüklendiği ülkedir.

Eşyanın geldiği ülke

Eşyanın geldiği ülke, eşyanın Türkiye'ye en son gönderildiği veya getiren araca yüklendiği ülkedir. Başka bir ülkede antrepoya konmaksızın sadece araç değiştirilerek eşyanın getirilmesi halinde eşyanın geldiği ülke değişmez.

Eşya üretildiği ülkeden

Eşya üretildiği ülkeden, Türkiye'ye doğruca getirilmeyerek üçüncü bir ülke veya ülkeler yoluyla getirilmiş ve oralarda geçici depolama yerlerine ve antrepolara konulmuş olsa dahi menşe ülkesi değişmez.

Dolayısıyla

Dolayısıyla, eşyanın geldiği ülke ile menşei her zaman aynı ülke değildir.

Tümüyle Bir Ülkede Elde Edilen Eşya

Tümüyle Bir Ülkede Elde Edilen Eşya

o ülke menşeli sayılmasıdır.

Tercihli olmayan menşe kurallarında en temel olanı tümüyle bir ülkede elde edilen veya üretilen eşyanın, o ülke menşeli sayılmasıdır.

Gümrük Kanunu Madde 18

Gümrük Kanunu Madde 18

*Ülkede çıkartılan madencilik ürünleri.

*Ülkede çıkartılan madencilik ürünleri.

*Ülkede toplanan bitkisel ürünler.

*Ülkede toplanan bitkisel ürünler.

*Ülkede doğan ve yetiştirilen canlı hayvanlar.

*Ülkede doğan ve yetiştirilen canlı hayvanlar.

*Ülkede yetiştirilen canlı hayvanlardan elde edilen ürünler.

*Ülkede yetiştirilen canlı hayvanlardan elde edilen ürünler.

*Ülkede tutulan ve avlanan balıkçılık ve avcılık ürünleri.

*Ülkede tutulan ve avlanan balıkçılık ve avcılık ürünleri.

*Ülkenin karasuları dışındaki denizlerden

*Ülkenin karasuları dışındaki denizlerden çıkarılan av ürünleri ve diğer deniz ürünleri.

Bölüm 05

Tekstil Harici Ürünlerde Tercihli Olmayan Menşe Kuralları

1, EUREşyanın tercihli menşeini göstermek üzere, menşe şahadetnamesi değil d

Bu kapsamda değerlendirilecek bir eşyanın menşeini tespit etmek bakımından yapılması gereken ilk iş Gümrük Yönetmeliğinin "Menşeli Olmayan Girdilerle Elde Edilen Ürüne Menşe Statüsü Kazandıran İşçilik ve İşleme Faaliyetlerine İlişkin Liste (Tekstil Ürünleri Dışındaki Ürünler) başlıklı 6 numaralı ekine bakmak olmalıdır. Örnek verecek olursak, 0201 tarife pozisyonunda yer alan "sığır eti" cinsi bir eşyanın Türk menşeli sayılabilmesi için, en az üç aylık bir besi döneminden sonra kesimi gerekli bulunmaktadır. Şayet bu eşya yönetmeliğin 6 numaralı ekinde yer almamışsa ne yapılacaktır. Üretimi birden fazla ülkede gerçekleştirilen tekstil harici eşyanın bir ülke menşeli sayılabilmesi için, O ülkede yeni bir ürün imal edilmesi veya imalatın önemli bir aşamasının ve ekonomik yönden gerekli görülen en son esaslı işçilik ve eylemin o ülkede yapılması gerekir. Menşe şahadetnamesi, eşyanın tercihli olmayan menşeini göstermek üzere kullanılan menşe ispat belgesidir. Menşe şahadetnamesi, yalnızca kapsadığı eşyanın tercihli olmayan menşeini gösterir ve aksine bir düzenleme yok ise bu belgeye istinaden tercihli tarife uygulaması yapılamaz.

  • Menşe şahadetnamelerinde aşağıda yazılı bilgilerin bulunması zorunludur .
Bölüm 06

Tercihli Menşe Kuralları Serbest Ticaret Anlaşmaları (STA)

Menşe şahadetnamesi zorunlu değildir.

Menşe şahadetnamesi zorunlu değildir.

Menşe şahadetnamesi zorunlu değildir. (ibrazı ihtiyaridir) Gümrük İdareleri, zaman zaman ticaret politikası önlemlerinin uygulanması bakımından, menşe tespiti için, menşe şahadetnamesini zorunlu kılmakta ve ibrazını mutlaka talep etmektedir.

Türkiye'nin bazı ülkeler veya ülke gurupları ile yaptığı

Tercihli tarife uygulamalarından yararlandırılmak istenen eşyanın tercihli menşe kuralları, Türkiye'nin bazı ülkeler veya ülke gurupları ile yaptığı, tercihli bir tarife uygulaması gerektiren anlaşmalar kapsamı eşya için bu anlaşmalar ile "Anlaşmaya Dayalı Karşılıklı"

Türkiye tarafından tek taraflı olarak bazı ülkeler

Türkiye tarafından tek taraflı olarak bazı ülkeler, ülke gurupları veya toprak parçaları, için tanınan tercihli tarife uygulamalarından yararlanan eşya için Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde "Dünya Ticaret Örgütüne (DTÖ) Tarafından Konulmuş Kurallara Uygun Olarak Tek Taraflı " belirlenir.

Anlaşmaya Dayalı Tercihli

Anlaşmaya Dayalı Tercihli

Tarife Uygulamaları

Tarife Uygulamaları

Türkiye'nin anlaşmaya dayalı tercihli

Türkiye'nin anlaşmaya dayalı tercihli tarife uygulamalarını aşağıdaki başlıklar çerçevesinde ele alabiliriz.

** Avrupa Birliği

** Avrupa Birliği (AB) ile Tarım Ürünleri Ticareti

** Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu Ürünleri Ticareti

** Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu Ürünleri Ticareti (AKÇT)

Dikkat edilecek olursa

bu kapsamda Gümrük Birliği Anlaşmasından bahsedilmemiştir. Bunun nedeni, Gümrük Birliğinin, anlaşmaya dayalı tercihli tarife uygulamalarından farklı olarak menşe kriterine değil, serbest dolaşım kriterine dayanan bir ilişki öngörmesidir.

Bu nedenle Gümrük Birliği anlaşmasında menşe kuralları yer almaz.

Bu nedenle Gümrük Birliği anlaşmasında menşe kuralları yer almaz.

Türkiye Avrupa Birliği

Türkiye Avrupa Birliği (AB) ile oluşturulan Gümrük Birliğinin bir parçası olduğu için Serbest Ticaret Anlaşmaları (STA) bakımından Avrupa Birliğini (AB) takip etmekte ve Avrupa Birliğinin (AB) anlaşma imzaladığı ülkelerle Serbest Ticaret Anlaşması (STA) yapmaktadır.

Serbest Ticaret Anlaşması imzalaması mümkün bulunmamaktadır.

Ortak Gümrük Tarifesi uygulamasının doğal bir sonucu olarak Avrupa Birliğinin Serbest Ticaret Anlaşması imzalamadığı ülkelerle ayrıca ,Serbest Ticaret Anlaşması imzalaması mümkün bulunmamaktadır.

Bölüm 07

Anlaşmaya Dayalı Tercihli Tarife Uygulamaları

Türkiye'nin anlaşmaya dayalı tercihli tarife uygulamalarını aşağıdaki başlıklar çerçevesinde ele alabiliriz.

Serbest Ticaret Anlaşmaları (STA) kaynaklı tercihli tarife uygulaması için aşağıdaki hususlar dikkate alınmalıdır.

Bölüm 08

**Eşya, anlaşma uyarınca anlaşmaya taraf ülkeler menşeli sayılmaktamıdır ?

Menşe Kurallarını Anlaşma Metni Belirler.

Menşe Kurallarını Anlaşma Metni Belirler. Eşya, tercihli tarife uygulaması için mutlaka menşe ispat belgesi ile gümrüğe sunulmalıdır. Serbest Ticaret Anlaşması (STA) larda bu belge EUR1 veya EUR-MED dir. Birbirleri arasında ikili anlaşma bulunan ülke veya ülke guruplarının tümünün, "Bir Serbest Anlaşma Alanı Yaratmak ve Ekonomik İlişkilerini Geliştirmek Bakımından Daha Esnek Kurallarla Menşe Statüsü Kazandırmaya Yönelik Olarak Tanımlanabilir." Bu şekilde, anlaşma ülkelerinin birbirinden kullandıkları girdiler, menşe tespitinde kullanıldığı yer girdisi gibi değerlendirilir.

  • Kümülasyon deyince akla daha çok çapraz kümülasyon olarak adlandırılan sistem gelir.
  • Bütün Serbest Ticaret Anlaşmalarında (STA) idari yardımlaşmaya ilişkin hükümler de bulunur.
Bölüm 09

Pan Avrupa Menşe Kümülasyon Sistemi (PAMK)

6.000 EURTarım ürünleri için 1/98 sayılı Ortaklık Konseyi kapsamında tercihli t

PAMK sistemi, Türkiye ile Avrupa Birliğinin (AB) Avrupa Serbest Ticaret Birliği Ülkeleri (EFTA) ile Serbest Ticaret Anlaşmaları (STA) kapsamında yaptıkları tercihli ticarette, sisteme taraf ülkeler menşeli girdilerin, diğer taraf ülkelerce serbestçe kullanılmasına ve üretilen eşyanın söz konusu ülkelerin tercihli rejiminden yararlanabilmesine ve bu şekilde mevcut üretim kaynaklarının birleştirilmesine olanak tanıyan ticaret sistemidir. Sistem, taraf ülkeler arasında (Türkiye, AB ülkeleri, EFTA ülkeleri) fiilen bir serbest ticaret alanı tesis edilmesini ve Avrupa Sanayinin üçüncü ülkeler karşısında tek bir sanayi gibi hareket etmesini amaçlamaktadır. PAAMK taraf olan ülkeler PAMK üyesi ülkeler olan, Türkiye Avrupa Birliği (AB) ülkeleri, Avrupa Serbest Ticaret Birliği Ülkeleri (EFTA) ile Akdeniz Ülkeleri olan Batı Şeria ve Gazze Şeridi, Cezayir, Fas, Tunus,İsrail, Lübnan, Mısır, Suriye, Ürdün ve Faroe Adalarıdır.

  • İşlenmiş tarım ürünleri ticaretinde, tercihli rejim uygulamasında kullanılacak belge ise A.TR dolaşım belgesidir.
  • ** Gümrük Vergisi Tavizleri Tek Taraflıdır.
  • ** Tavizlerin Verilişi Bağlayıcı Değildir.
  • ** Tavizler Kısmen Veya Tümüyle Kaldırılabilir.
Bölüm 10

Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi (GTS) Kapsamı

En az gelişmiş ülkeler (EAGÜ)

İthalat Rejimi Kararında, Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi (GTS) kapsamında uygulanacak tercihli vergi oranları, Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi (GTS) ülkeleri sütunu altında ayrıca belirtilmiştir. Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi (GTS) uygulaması, yalnızca İthalat Rejimi Kararı eki II sayılı liste kapsamı eşya için söz konusudur. Ayrıca II sayılı liste kapsamında bulunmakla beraber Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu Ürünleri Ticareti (AKÇT) kapsamında olan ürünler de Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi (GTS) uygulamasından faydalanamaz. Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi (GTS) kapsamında tercihli tarife uygulamasına ilişkin kurallar, kullanılacak belgeler, menşe kriterlerini ayrıntılı olarak düzenlemiştir.

  • ABD / Japonya / Rusya / Y.Zelanda / Beyaz Rusya Avustralya / Kanada
Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi (GTS) Kapsamı
Belge eki
Bölüm 11

Menşe Ülke Kodları

GümrükApp
Bölüm 12

Menşe Ülke Kodları

GümrükApp
Bölüm 13

Soru & Cevap

GümrükApp
Bölüm 14

Eşyanın Menşei ile ilgili Gümrük Kanunu ve Gümrük Yönetmeliğinde Hangi Maddelerden Yararlanılır?

  • Menşe kurallarına ait Gümrük Kanununda ve Gümrük Yönetmeliğinde mevzuata ait ilgili maddeler aşağıdadır.
  • Gümrük Kanunundaki 17. / 18. / 19. / 20. / 21. ve 22. Maddelerde
  • Gümrük Yönetmeliğinde 29. / 33. / 34. / 35. / 36. / 37. / 38 / 39. / 40. / 41. ve 42. Maddelerdedir.
Bölüm 15

Menşe Şahadetnamesi ve EUR.1 Belgesi Ne İşe Yarar?

Menşe Şahadetnamesi, eşyanın tercihli olmayan menşe statüsünü kanıtlamaya yarayan bir belgedir.

Menşe Şahadetnamesi, eşyanın tercihli olmayan menşe statüsünü kanıtlamaya yarayan bir belgedir. EUR.1 Dolaşım Sertifikası, sertifikası muhteviyatı eşyanın anlaşma kuralları çerçevesinde menşeli olduğunu gösteren, ihracatçı tarafından beyan edildikten sonra ilgili Ticaret/Sanayi Odaları tarafından gerekli kontroller yapılarak tespit edilen ve gümrük idaresince vize edilmesini müteakip geçerli olan menşe ispat belgesi olup aramızda tercihli ticaret anlaşması olan ülkelerle yapılan ticarette indirimli tarifeden yararlanmayı sağlar. A.TR Dolaşım Belgesi; 2006/10895 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına göre, Türkiye veya Topluluk 'ta serbest dolaşımda bulunan eşyanın Gümrük Birliği çerçevesinde tercihli rejimden yararlanabilmesini sağlamak üzere, gümrük idaresince ya da bu idare tarafından yetki verilmiş kuruluşlarca düzenlenip gümrük idaresince vize edilen belgedir. A.TR Dolaşım Belgesi, eşyanın serbest dolaşım durumunda olduğunu gösteren bir belge olup eşyanın menşeini göstermez. EUR.1 Dolaşım Belgesi ise eşyanın menşeini kanıtlamaya yarayan bir belgedir.

Bölüm 16

Menşe Şahadetnamesi Düzenlenmesi Mecburi Midir?

Gümrük Yönetmeliğinin 205. maddesinin dördüncü fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla, menşe esaslı ticaret politikası önlemlerine tabi eşyanın serbest dolaşıma girişinde önlemin uygulanmaması için eşyanın önlem uygulanan ülke menşeli olmadığını veya başka bir ülkede gördüğü değişiklik ve işlemler dolayısıyla o ülke menşeli sayılmaması gerektiğini tevsik etmek üzere menşe ülkenin veya ihracatçı ülkenin yetkili makamlarınca düzenlenmiş olan menşe şahadetnamesinin ibraz edilmesi gerekir.

Bölüm 17

Tedarikçi Beyanı Ne Demektir?

Tedarikçi beyanı, Türkiye ile AB arasında serbest dolaşımda bulunan ve PAMK' a dahil ülkelerden biri menşeli eşyanın tercihli menşe statüsünü kanıtlayan belgedir. Tedarikçi beyanına ilişkin hükümler 18 Eylül 1999 tarih ve 23820 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Serbest Dolaşımda Bulunan Eşyanın Tercihli Menşe Statüsünün Kanıtlanmasına Dair Yönetmelik ile düzenlenmiştir.

Bölüm 18

Arasında Fark Nedir?

Form A Belgesi, Genelleştirimiş Tercihler Sistemi (GTS) çerçevesinde tercihli rejimden faydalanması talep edilen eşyanın Genelleştirimiş Tercihler Sistemi (GTS) ülkesi menşeli olduğunun ispatı için kullanılan bir belgedir. Yani, eşyanın tercihli menşe statüsünü gösterir. Menşe şahadetnamesi ise, eşyanın tercihli olmayan menşe statüsünü gösteren bir belge olduğundan dolayı herhangi bir şekilde indirimli tarifeden faydalanmayı sağlamamaktadır.

Bölüm 19

Tamamlanması Ne Demektir?

Genelleştirimiş Tercihler Sistemi (GTS) kapsamında tercihli ticaretten faydalanmak amacıyla düzenlenen Form A belgelerinin kabul edilebilmesi için Genelleştirimiş Tercihler Sistemi (GTS)'den faydalanan ülkelerin Türkiye'ye, kendi ülkelerinde Form A Menşe Belgelerini düzenleme yetkisine sahip resmi idarelerin isim ve adreslerini, bu idarelerce kullanılan mühürlerin örnek baskılarını ve Form A Menşe Belgelerinin kontrolünden sorumlu ilgili resmi idarelerin isim ve adreslerini bildirmiş olmaları ve söz konusu ürünlerin menşeine ilişkin bilginin doğruluğunun veya belgenin geçerliliğinin kontrolü için Türkiye gümrük idarelerine gerekli yardımı sağlamayı taahhüt etmeleri gerekmektedir.

  • Tüm bu prosedürler tamamlanmadan belgenin kabulü ve tercihli rejim uygulanması mümkün değildir.
Bölüm 20

Yerine Geçer mi?

Menşe Şahadetnamesi tedarikçi beyanı yerine geçmez. Çünkü menşe şahadetnamesi eşyanın tercihli olmayan menşeini kanıtlamaya yarayan bir belgedir. Tedarikçi beyanı ise eşyanın tercihli menşe statüsünü kanıtlayan bir belgedir.

GümrükApp
Bölüm 21

Fatura Beyanı Nedir?

Fatura beyanı da EUR.1 Dolaşım Sertifikası gibi eşyanın tercihli menşeini gösteren bir belge olup fatura muhteviyatı eşyanın anlaşma kurallarına göre menşeli olduğunun ihracatçı tarafından fatura, teslimat notu veya başka bir ticari belge üzerinde yazılı olarak beyanıdır. Kıymeti 6.000.-EURO'nun altında olan eşya için tüm ihracatçılar tarafından, 6.000.-EURO'nun üzerinde olan eşya için ise sadece onaylanmış ihracatçılar tarafından düzenlenebilir.

Fatura Beyanı Nedir?
Form örneği
Bölüm 22

Menşe Belgesi Düzenlenir

1996 yılPAAMK ise AB, EFTA ve Türkiye'nin yanı sıra ında başlatılan Avrupa - A

PAMK (Pan-Avrupa Menşe Kümülasyon) Sistemi PAAMK (Pan-Avrupa-Akdeniz Menşe Kümülasyon) Sistemi BBMK (Batı Balkan Menşe Kümülasyon) Sistemi Nedir? Hangi Ülkeler Dahildir? PAMK, AB, EFTA ve Türkiye'nin dahil olduğu bir çapraz kümülasyon sistemidir. PAMK sistemine dahil tüm ülkelerin arasında Serbest Ticaret Anlaşması (STA) vardır ve bu anlaşmaların hepsinde aynı menşe kuralları uygulanmaktadır. PAAMK ise AB, EFTA ve Türkiye'nin yanı sıra 1996 yılında başlatılan Avrupa - Akdeniz Ortaklık Süreci kapsamında yer alan ülkelerin de (Suriye, Lübnan, Filistin, İsrail, Ürdün, Mısır, Libya, Tunus, Cezayir ve Fas) dahil olduğu bir çapraz kümülasyon sistemidir.

  • PAAMK sistemine dahil tüm ülkelerin arasında, PAMK Sistemi'nden farklı olarak, serbest ticaret anlaşması bulunmamaktadır.
  • Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu Ürünleri Ticareti (AKÇT) Kapsamı Eşya İçin Hangi