AB Global
İLETİŞİM S.S.S
+90 216 6930696 E-mail
AB Global
Web Gümrük

Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 335)

Geri
AB Global
2026 Edisyonu
OPERASYON REHBERLERI

Gümrük Rejimleri Ortak Kurallar

Gümrük rejimleri, beyan, temsil, kontrol, eşya teslimi, basitleştirilmiş usuller, rejim kodları ve ekonomik etkili rejimlerin ortak kurallarını sadeleştiren premium rehber.

2026 Bülteni 8 Rejim Beyan Temsil Kontrol Hatları

Dış Ticarette Başarı; Yalnızca mevzuatı bilmekle değil; değişen uygulamaları takip etmek, süreçleri doğru yönetmek ve karşılaşılabilecek riskleri önceden öngörebilmekle mümkündür. Bu nedenle sürekli öğrenme ve güncel bilgiye erişim, sektör profesyonelleri için bir tercih değil, zorunluluktur.

GumrukApp Kariyer Merkezi; Dış ticaret ve lojistik alanında kariyer hedefleyen öğrencilerden deneyimli yöneticilere kadar geniş bir kitleye hitap eden özel bir bilgi ve gelişim platformudur. Hazırlanan eğitim sunumları; ithalat, ihracat, gümrük, lojistik ve dış ticaret operasyonlarının temel ve ileri düzey konularını anlaşılır ve uygulanabilir bir bakış açısıyla ele almaktadır.

Sektörün gerçek ihtiyaçları dikkate alınarak oluşturulan bu içerikler, katılımcıların yalnızca bilgi sahibi olmalarını değil, aynı zamanda karşılaştıkları süreçleri daha bilinçli ve etkin şekilde yönetebilmelerini amaçlamaktadır.

GumrukApp Kariyer Merkezi; dış ticareti öğrenmek, mesleki yetkinliğini artırmak ve sektörde fark yaratmak isteyen herkes için güvenilir bir başvuru noktası olarak tasarlanmıştır.

📦

Gümrükçe Onaylanmış İşlem

Gümrük rejimlerini de içine alan daha geniş işlem/kullanım kavramıdır.

🧾

Beyan ve Beyanname

Eşyanın rejime sokulması için gümrük idaresine beyan gerekir.

👤

Temsil

Beyan sahibi doğrudan veya dolaylı temsil yoluyla işlem yapabilir.

🔍

Kontrol Hatları

Kırmızı, sarı, mavi ve yeşil hat risk kriterlerine göre uygulanır.

Eşyanın Teslimi

Vergi/teminat, belge ve muayene şartları tamamlanınca eşya teslim edilir.

⚙️

Ekonomik Etkili Rejimler

İzin, teminat, gözetim, kayıt, verimlilik, faiz ve süre ortak kuralları vardır.

Sunuş

Rejimi doğru seçmek, eşyanın tabi olacağı kuralları doğru seçmektir

Türk Gümrük Mevzuatı, 4458 sayılı Gümrük Kanunu ile birlikte büyük ölçüde AB düzenlemeleriyle uyumlu hale gelmiştir. Gümrük birliği mantığı gereği, birlik içerisinde aynı gümrük kurallarının uygulanması esastır. Türkiye Gümrük Bölgesine giren veya buradan çıkan eşya, beyan sahibinin talebine göre bir gümrük rejimine tabi tutulabilir. Gümrük mevzuatı her rejim için farklı kurallar koyduğundan, eşyanın hangi rejime konu edildiği uygulanacak kuralları belirlemek bakımından büyük önem taşır. Bu rehber; gümrükçe onaylanmış işlem/kullanım, eşyanın rejime girişi, beyan sahibi ve temsilci, beyan şekilleri, kontrol/muayene, teslim, basitleştirilmiş usuller, rejim kodları ve ekonomik etkili rejimlerin ortak kurallarını okunabilir bloklara ayırır.
AB Global Yaklaşımı

Bir eşyanın hangi rejime sokulduğu, tüm vergi ve kontrol sonucunu değiştirir.

Aynı eşya serbest dolaşıma giriş, transit, antrepo, dahilde işleme veya geçici ithalat rejimine tabi tutulduğunda farklı belge, teminat, süre ve kontrol kuralları doğar.

AB Global 2026 Rejimler Bülteni
Rejim Özeti

Ortak kuralların ana sayıları ve başlıkları

Sunuda öne çıkan rejim sayısı, kanun maddeleri, kontrol hatları ve geçici depolama süreleri.

8

Gümrük Rejimi

Serbest dolaşıma giriş, transit, antrepo, DİR, GKAİ, geçici ithalat, HİR ve ihracat.

4 Hat

Kontrol Sistemi

Kırmızı, sarı, mavi ve yeşil hat uygulamaları.

45 / 20 Gün

Geçici Depolama

Denizyolunda 45 gün, diğer taşıma şekillerinde 20 gün.

71 / 73

Basit Usul / Sonradan Kontrol

Gümrük Kanunu 71 basitleştirilmiş usuller, 73 sonradan kontrol.

İçerik Haritası

Bu belgede ele alınan ana başlıklar

Gümrük rejimleri ortak kurallarını takip etmek için bölüm haritası.

1 · Gümrükçe Onaylanmış İşlem ve Kullanım

Gümrük rejimlerini de kapsayan geniş işlem/kullanım kavramı.

2 · Eşyanın Rejime Girişi

Beyanname, belge, yetki, gümrük kontrolü ve vergi/teminat şartları.

3 · Beyan Sahibi ve Temsilcisi

Doğrudan temsil, dolaylı temsil, gümrük müşaviri ve sorumluluk.

4 · Beyanın Şekli ve Usulleri

Yazılı, sözlü ve tasarruf yoluyla beyan.

5 · Beyanın Kontrolü ve Eşya Muayenesi

Belge kontrolü, eşya muayenesi, numune, tahlil ve hat sistemi.

6 · Eşyanın Teslimi

Tescil, muayene, vergi/teminat ve teslim şartları.

7 · Basitleştirilmiş Usuller

Eksik beyanname, basit beyan, kayıt yolu ve OKSB.

8 · Teslimden Sonra Kontrol

Belgeler ve ticari kayıtlar üzerinden sonradan kontrol.

9 · Rejim Kodları

Tek haneli prosedür kodları ve dört haneli beyanname rejim kodları.

10 · Ekonomik Etkili Rejimler

İzin, teminat, gözetim, kayıt, verimlilik, faiz ve süre ortak kuralları.

Bölüm 01

Gümrükçe onaylanmış işlem/kullanım kavramı nedir?

Gümrük rejimlerini içine alan; imha, terk, serbest bölgeye alma ve Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkarma gibi işlemleri de kapsayan geniş kavramdır.

Rejim + İmha + TerkKapsam

Gümrükçe onaylanmış işlem ve kullanım, gümrük rejimlerini de içine alan ancak imha ve terk gibi işlem ve kullanımları da kapsadığı için gümrük rejimleri kavramından daha geniştir.

Yasaklama ve kısıtlama altındaki eşya haricinde her eşya gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanıma tabi tutulabilir. Bir işlem/kullanımdan başka bir işlem/kullanıma geçiş de mümkündür.

Örneğin transit rejiminden antrepo rejimine, oradan dahilde işleme rejimine geçiş yapılabilir. Bu geçişlerde çoğunlukla gümrük vergisi ödeme yükümlülüğü doğmaz.

  • Gümrük rejimleri sekiz kalemdir.
  • Serbest bölgeye alma, imha ve terk de kapsam içindedir.
  • Bir işlemden diğerine geçiş mümkündür.
Gümrükçe onaylanmış işlem/kullanım, rejimleri ve fiziki işlem/kullanımları birlikte kapsar.
Bölüm 02

Gümrük rejimleri sekiz ana kalemdir

Eşyanın rejimi, uygulanacak vergi, teminat, belge, süre ve kontrol kurallarını belirler.

1

Serbest Dolaşıma Giriş Rejimi

Eşyanın serbest dolaşıma girmesi ve statü kazanması.

2

Transit Rejimi

Eşyanın gümrük gözetimi altında bir yerden başka yere taşınması.

3

Gümrük Antrepo Rejimi

Eşyanın gümrük gözetimi altında antrepoda depolanması.

4

Dahilde İşleme Rejimi

İşleme faaliyeti için şartlı muafiyet veya geri ödeme sistemi.

5

Gümrük Kontrolü Altında İşleme Rejimi

Eşyanın işlenerek daha düşük vergili ürün halinde SDG’ye tabi tutulması.

6

Geçici İthalat Rejimi

Eşyanın belirli süreyle tam/kısmi muafiyetle kullanılıp yeniden ihraç edilmesi.

7

Hariçte İşleme Rejimi

Eşyanın yurt dışında işlenip geri getirilmesi.

8

İhracat Rejimi

Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkarılması.

Bölüm 03

Şartlı muafiyet rejimleri ile ekonomik etkili rejimler nasıl ayrılır?

Bazı rejimler şartlı muafiyet, bazıları ekonomik etkili gümrük rejimi olarak nitelendirilir.

Şartlı Muafiyet Gümrük Rejimleri

Gümrük Kanunu Madde 79 kapsamında sayılan şartlı muafiyet rejimleri.

  • Transit rejimi.
  • Antrepo rejimi.
  • Dahilde işleme rejimi.
  • Gümrük kontrolü altında işleme rejimi.
  • Geçici ithalat rejimi.

Ekonomik Etkili Gümrük Rejimleri

Ekonomik etkili rejimlerde eşya sonsuza kadar rejimde kalamaz; yeni işlem/kullanım ile sonlandırılır.

  • Antrepo rejimi.
  • Dahilde işleme rejimi.
  • Gümrük kontrolü altında işleme rejimi.
  • Geçici ithalat rejimi.
  • Hariçte işleme rejimi.
Bölüm 04

Eşya bir gümrük rejimine nasıl sokulur?

Eşya üzerinde tasarruf yapma hakkı olan kişi belirli şartları yerine getirerek eşyayı rejime sokabilir.

BeyannameAna Adım

Eşyayı bir gümrük rejimine sokmak için gümrük beyannamesi gümrük idaresine verilir ve ilgili rejim için gerekli bütün dokümanlar sunulur.

Ekonomik etkili rejimler veya nihai kullanım gibi durumlarda gerekli yetki alınır. Eşya gümrük idaresinin kontrolüne sunulur.

Gerekli hallerde vergiler ödenir veya teminata bağlanır.

  • Gümrük beyannamesi verilir.
  • Rejim için gerekli belgeler sunulur.
  • Yetki, kontrol, vergi veya teminat şartları tamamlanır.
Rejime giriş; beyanname, belge, yetki, kontrol ve vergi/teminat zinciriyle tamamlanır.
Bölüm 05

Beyan sahibi, temsilci ve gümrük müşaviri sorumluluğu

Bütün gümrük rejimlerinde beyan, beyan sahibi veya temsilcisi tarafından yapılır.

Doğrudan Temsil

Temsilci başkasının adına hareket eder.

Dolaylı Temsil

Temsilci kendi adına, ancak başkasının hesabına hareket eder.

Gümrük Müşavirleri

Dolaylı temsilci sıfatıyla gümrük idarelerinde iş takibi yapabilecek kişiler sınırlandırılmıştır.

Taşıyıcı Temsilcileri

Kara, deniz ve hava yolu işletmeleri ile nakliyeci kuruluş temsilcileri taşıdıkları eşyanın sadece transit işlemlerini doğrudan temsil yoluyla takip edebilir.

Müşterek ve Müteselsil Sorumluluk

Dolaylı temsilci sıfatıyla beyan yapan gümrük müşaviri, hesabına beyan yapılan kişiyle birlikte yükümlüdür.

Gümrük Kanunu 181 / 192 / 225 / 227 / 228

Sunuda temsil ve müşavir sorumluluğu bakımından anılan temel maddelerdir.

Bölüm 06

Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği ne amaçla kullanılır?

YGM sistemi, bazı gümrük işlemlerinde tespit ve raporlama görevlerinin uzman müşavirlerce yürütülmesini sağlar.

7 Yıl + Son 5 Yıl Ceza YokŞart

Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği müessesesi, Gümrük Kanununun 10 ve 226. maddelerinde verilen yetkiye dayanılarak yürürlüğe konulmuştur.

Temel amaç; ekonomik etkili gümrük rejimleri, nihai kullanım, basitleştirilmiş usul uygulamaları ve diğer gümrük işlemlerinin doğru uygulanmasını sağlamak üzere bazı tespit ve raporlama işlemlerinin YGM’lere yaptırılmasıdır.

Yetkili gümrük müşaviri olabilmek için yedi yıldır gümrük müşavirliği yapmak ve son beş yıldaki işlemlerde ceza almamış olmak gerekir. Ayrıca YGM olarak çalışabilmek için dolaylı temsil suretiyle gümrük idarelerinde iş yapılmaması gerekir.

  • Ekonomik etkili rejimlerde tespit/raporlama yapabilir.
  • Nihai kullanım ve basitleştirilmiş usullerde görev alabilir.
  • Dolaylı temsil yoluyla iş yapmaması gerekir.
YGM, tespit ve raporlama fonksiyonuyla ekonomik etkili rejimlerin doğru uygulanmasını destekler.
Bölüm 07

Gümrük beyanı hangi şekillerde yapılır?

Bir rejime tabi tutulmak istenen eşya, rejime uygun olarak ilgili gümrük idaresine beyan edilir.

Yazılı / Sözlü / TasarrufBeyan Türleri

Gümrük beyanı yazılı beyan, sözlü beyan veya tasarruf yoluyla beyan şeklinde yapılabilir.

Yazılı beyanda bilgisayar veri işleme yoluyla beyan esastır. BİLGE sisteminde beyan bilgisayar ortamında tescil edilse de uygulamada beyanname dökümü alınıp imzalandıktan sonra gümrük idaresine sunulmaktadır.

Sözlü beyan edilebilecek eşya yönetmelikte sayılmıştır. Tasarruf yoluyla beyan ise yolcu salonlarında yeşil/kırmızı hat kullanımıyla kendini gösterir.

  • Yazılı beyan bilgisayar veri işleme tekniğiyle yapılır.
  • Sözlü beyan için sözlü beyan formu kullanılır.
  • Tasarruf yoluyla beyan yolcu salonlarında geçerlidir.
Beyan şekli, eşyanın türüne, rejime ve işlem ortamına göre değişir.
Bölüm 08

Gümrük beyannamesinin etkisi nedir?

Eşyayı rejime sokmaya yönelik yazılı beyanlarda gümrük beyannamesi kullanılır.

Tescil TarihiEsas Tarih

Eşyayı gümrük rejimine sokmaya yönelik yazılı beyanlarda gümrük beyannamesi kullanılır. Gerekli belgelerin beyannameye eklenmesi ve eşyanın gümrüğe sunulmuş olması gerekir.

Tescil edilmiş beyanname, ait olduğu eşyanın vergileri ve para cezaları bakımından taahhüt niteliğinde beyan sahibini bağlar ve gümrük vergileri tahakkukuna esas alınır.

Eşyanın beyan edildiği rejime ilişkin hükümlerin uygulanmasında esas alınacak tarih beyannamenin tescil tarihidir.

  • Beyanname taahhüt niteliğindedir.
  • Her kalem ayrı beyan sayılır.
  • Eksik/fazla kalemler birbiriyle mahsup edilemez.
Beyanname tescili, rejim hükümlerinin uygulanmasında esas alınan tarihtir.
Bölüm 09

Serbest dolaşıma girişte hangi belgeler beyannameye eklenir?

Beyanname, fatura ve taşıma/sigorta/menşe/tercihli tarife belgeleri gibi destekleyici dokümanlara dayanır.

Fatura + Taşıma + MenşeKontrol

Beyanname, belgeler esas alınarak ve bu belgelerdeki bilgiler kullanılarak hazırlanır. Serbest dolaşıma giriş beyannamesinde kıymetin fatura esas alınarak yazılması gerekir.

Rejime göre belge listesi değişir. Serbest dolaşıma girişte fatura, navlun faturası, sigorta poliçesi, A.TR, EUR.1 veya EUR/MED, Form A ve kıymet bildirim formu gibi belgeler gündeme gelebilir.

Bazı belgeler beyanname yerine kullanılabilir; elçilik mektubu, kurye mektubu, TIR Karnesi, ATA Karnesi, kumanya listesi ve özel fatura bunlara örnektir.

  • Fatura kıymet beyanının temel dayanağıdır.
  • FOB/CIF şartına göre navlun ve sigorta belgeleri değişebilir.
  • Tercihli tarife için A.TR, EUR.1/EUR-MED veya Form A gerekebilir.
Beyannameyi destekleyen belgeler rejimden rejime değişir.
Bölüm 10

Beyannamede düzeltme ve iptal hangi şartlarda yapılır?

Beyannamelerde değişiklik ve iptal kuralları bütün gümrük rejimleri için geçerlidir.

Düzeltme Talebi

Başka eşyanın beyanı sonucunu doğurmamak kaydıyla beyan sahibinin talebi üzerine bir veya daha fazla bilgi düzeltilebilir.

Muayene Bildirilmemiş Olmalı

Beyan sahibine eşyanın muayene edileceği bildirilmemiş olmalıdır.

Yanlışlık İdarece Tespit Edilmemiş Olmalı

Bilgilerin yanlış olduğu gümrük idaresince tespit edilmemiş olmalıdır.

Eşya Teslim Edilmemiş Olmalı

Düzeltme için eşyanın teslim edilmemiş olması gerekir.

İptal Nedeni 1

Eşya yanlışlıkla beyanname konusu rejime tabi tutulmuş olmalıdır.

İptal Nedeni 2

Eşyanın beyan edildiği rejime tabi tutulması özel nedenlerle artık mümkün olmamalıdır.

Cezai Hükümler

Beyannamenin iptali, yürürlükteki cezai hükümlerin uygulanmasına engel değildir.

Bölüm 11

Gümrük idaresi beyanı nasıl kontrol eder?

Gümrük idaresi beyanın doğruluğunu araştırmak için belgeleri kontrol edebilir, ek belge isteyebilir, eşyayı muayene edebilir ve numune alabilir.

Kırmızı / Sarı / Mavi / YeşilHatlar

Beyanname kapsamı eşya muayene edilirse muayene sonuçları; muayene edilmezse beyannamede yer alan bilgiler rejim hükümlerinin uygulanmasında esas alınır.

BİLGE sisteminde beyan kontrolü, risk kriterlerine göre belirlenen dört hat esas alınarak yapılır: kırmızı, sarı, mavi ve yeşil hat.

Kırmızı hatta fiziki muayene ve belge kontrolü yapılır. Sarı hatta belge kontrolü yapılır. Mavi hat ertelenmiş kontroldür. Yeşil hatta belge kontrolü veya muayene yapılmaz.

  • Kırmızı: eşya muayenesi + belge kontrolü.
  • Sarı: belge kontrolü.
  • Mavi: ertelenmiş kontrol.
  • Yeşil: belge kontrolü veya muayene yok.
Risk kriterleri beyanın hangi kontrol hattında işlem göreceğini belirler.
Bölüm 12

Muayene dışı eşya ve tahlil kuralları

Bazı eşyalar muayeneye tabi tutulmaz; bazı eşyalar ise cins ve niteliği gereği laboratuvar tahliline gönderilebilir.

🏛️

Cumhurbaşkanlığı Eşyası

Cumhurbaşkanının zat ve ikametgahı için gelen eşya muayeneye tabi tutulmaz.

🛡️

MSB / Jandarma Gizli Eşya

Milli Savunma Bakanlığınca gizliliği önceden bildirilen eşya kapsamda olabilir.

🌍

Diplomatik Eşya

Yabancı devlet başkanları, diplomatik temsilcilikler ve resmi görev eşyaları özel değerlendirilir.

📨

Kurye Çantaları

İçinde gizli evrak bulunan kurye çantaları muayene dışı sayılır.

🧪

Tahlil

Tarife cetvelindeki yeri tespit edilemeyen eşyanın laboratuvar tahlili yapılır.

Tahlil Raporu

Sürekliliği olan aynı eşya ithalatında alınan tahlil raporu bir yıl kullanılabilir.

Bölüm 13

Eşya hangi şartlarla teslim edilir?

Gümrük idareleri, rejim şartları yerine getirilmiş ve yasak/kısıt yoksa tescil ve muayene sonrası eşyayı teslim eder.

45 / 20 / 30 GünSüreler

Eşyanın ilgili rejime tabi tutulma şartları yerine getirilmiş ve yasaklayıcı/kısıtlayıcı işlem bulunmuyorsa, tescilden ve muayene öngörülmüşse muayeneden sonra eşya teslim edilebilir.

Gümrük yükümlülüğü doğmuşsa vergiler ödenmeli veya teminata bağlanmalıdır. Rejime göre teminat verilmesi gerekiyorsa teminat verilmelidir.

Geçici depolamadaki eşya denizyoluyla gelmişse 45 gün, kara/hava/diğer yollarla gelmişse 20 gün içinde işlem görmelidir. Antrepo rejimindeyken SDG beyannamesi tescil edilen eşyanın işlemleri 30 gün içinde tamamlanmalıdır.

  • Vergiler ödenmeli veya teminata bağlanmalıdır.
  • Denizyolunda geçici depolama süresi 45 gündür.
  • Diğer taşıma yollarında süre 20 gündür.
  • Antrepo + SDG tescilinde işlemler 30 günde tamamlanır.
Eşyanın teslimi, rejim şartları, vergi/teminat ve süre kontrollerine bağlıdır.
Bölüm 14

Basitleştirilmiş usuller hangi kolaylıkları sağlar?

Gümrük kontrollerinin ticareti engellemeden yapılması için bazı beyan kolaylıkları öngörülmüştür.

Eksik Beyanname

Beyannameye eklenmesi gereken belgelerden bazıları eklenmeyebilir veya beyannamenin bazı bilgileri eksik bırakılabilir.

Basit Beyan

Eşya, beyanname yerine ticari veya idari bir belge ile rejime sokulabilir.

Kayıt Yolu

Eşyanın ilgili rejime geçişi kayıt yoluyla yapılabilir.

Tamamlayıcı Beyan

Beyan sahibi genel, dönemsel veya özet nitelikte tamamlayıcı beyanda bulunur.

Onaylanmış Kişi Statüsü

Basitleştirilmiş usullerden yararlanabilmek için Bakanlıkça verilen OKS’ye sahip olmak gerekir.

A / B / C Sınıfı

Onaylanmış kişi statüsü aranan şartlar ve kolaylıklar bakımından üç başlık altında toplanmıştır.

Bölüm 15

Basitleştirilmiş usul ile teslimden sonra kontrol karıştırılmamalıdır

Basitleştirilmiş usuller beyana ilişkindir; teslimden sonra kontrol ise gümrük kontrolü alanındadır.

Madde 73Kanun

Basitleştirilmiş usuller, yükümlüye formalitelerden arınarak kolay beyan yapma imkanı tanır.

Eşyanın tesliminden sonra kontrol ise gümrük kontrolüyle ilgilidir. Bu uygulamada eşya, gümrük idaresine sunulma aşamasında değil; gümrük idaresinin gözetiminden çıktıktan sonraki bir zamanda belgeler ve ticari kayıtlar esas alınarak kontrol edilir.

Bu ayrım operasyon açısından önemlidir: biri beyan kolaylığı, diğeri kontrol yöntemidir.

  • Basitleştirilmiş usuller beyan kolaylığıdır.
  • Sonradan kontrol gümrük kontrolüdür.
  • Belgeler ve ticari kayıtlar esas alınır.
Teslimden sonra kontrol, eşya çıktıktan sonra belge ve ticari kayıtlar üzerinden yapılır.
Bölüm 16

Rejim kodları nasıl okunur?

Beyannamelerde dört haneli rejim kodları kullanılır; kodlar tek haneli prosedür kodlarından türetilir.

1

Kesin İhracat

Tek rakamlı prosedür kodu olarak kesin ihracat rejimini ifade eder.

2

Geçici İhracat

Hariçte işleme veya geri gelmek üzere geçici ihracat ayrımları alt kodlarla gösterilir.

3

Yeniden İhracat

Eşyanın yeniden ihracat rejim kodunu ifade eder.

4

Geçici İthalat

Geçici ithalat rejimine ilişkin prosedür kodu.

5

Yeniden İthalat

Yeniden ithalat rejimi kodu.

6

GKAİ

Gümrük kontrolü altında işleme rejimini ifade eder.

7

Antrepo

Antrepo rejimi için prosedür kodu.

00

Önceki Rejim Yok

Dörtlü kodda önceki rejim yoksa son iki rakam 00 olur; örneğin 7100.

Kod Akışı

Dörtlü rejim kodunda ilk iki ve son iki rakam nasıl çalışır?

İlk iki rakam mevcut rejimi; son iki rakam varsa önceki rejimi gösterir.

01

Prosedür kodunu belirle

Örneğin antrepo için 71, dahilde işleme için 51 gibi mevcut rejim kodu seçilir.

02

Önceki rejim var mı kontrol et

Eşya daha önce başka bir rejimdeyse son iki rakamda önceki rejim yazılır.

03

Önceki rejim yoksa 00 kullan

Eşya ilk kez antrepoya alınacaksa 7100 olarak beyan edilir.

04

Antrepodan DİR’e geçiş

Antrepo rejimi 71’den sonra dahilde işleme rejimine geçiyorsa kod 5171 olur.

05

Kod dosyayı anlatır

Rejim kodu, eşyanın mevcut ve önceki işlem hikayesini beyanname üzerinde gösterir.

Bölüm 17

Ekonomik etkili gümrük rejimlerinde ortak kurallar

Antrepo, DİR, GKAİ, geçici ithalat ve hariçte işleme rejimlerinde ortak özellikler bulunur.

İzin

Ekonomik etkili bütün gümrük rejimlerinde rejimin kullanılmasına yönelik izin alınması gerekir.

Teminat

Eşyaya ilişkin gümrük vergileri ödenmeyip teminata bağlanır.

Gümrük Gözetimi

Eşya üzerindeki gümrük denetimi devam eder; gözetimin sona ermesi için rejimin sonlanması gerekir.

Kayıt Tutma

Gümrük kontrollerini kolaylaştırmak üzere eşya ile ilgili kayıt tutulması gerekir.

Verimlilik Oranı

DİR, HİR ve GKAİ’de verimlilik oranı veya belirlenme yöntemi izinlerde gösterilir.

Faiz

DİR şartlı muafiyet sistemi ve geçici ithalatta yükümlülük doğarsa vergilere ilave faiz tahsil edilebilir.

Süre

Her ekonomik etkili rejim mevzuatta öngörülen sürede başka rejim veya işlem/kullanımla sonlandırılmalıdır.

Bölüm 18

Gümrük rejimi dosyası hangi sırayla kontrol edilmeli?

Rejim seçimi ve ortak kurallar birlikte kontrol edilirse dosya riski azalır.

01

Eşyaya işlem/kullanım tayin et

Eşya hangi gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanıma tabi tutulacak belirlenir.

02

Rejimi ve kodu seç

Mevcut rejim ve önceki rejim bilgisiyle doğru dört haneli rejim kodu oluşturulur.

03

Beyan sahibi/temsilciyi belirle

Doğrudan veya dolaylı temsil, müşavir sorumluluğu ve yetki kontrol edilir.

04

Beyan ve belgeleri tamamla

Beyan şekli, beyanname, ek belgeler ve tescil tarihi kontrol edilir.

05

Kontrol ve muayeneyi yönet

BİLGE hattı, belge kontrolü, muayene ve tahlil ihtiyacı takip edilir.

06

Teslim ve rejim kapanışını izle

Vergi/teminat, teslim, basitleştirilmiş usul, sonradan kontrol ve ekonomik etkili rejim kapanışı izlenir.

Rejim seçimi yanlışsa beyan, vergi, teminat ve süre zinciri de yanlış kurulur

Gümrükçe onaylanmış işlem/kullanım, gümrük rejimi ve rejim kodu aynı dosyada tutarlı olmalıdır. Özellikle ekonomik etkili rejimlerde izin, teminat, kayıt, verimlilik oranı, faiz ve süre kontrolleri yapılmadan işlem kapatılmamalıdır.

Bölüm 19

Gümrük rejimleri ortak kuralları hakkında kısa cevaplar

Operasyon ekibinin hızlı karar verebilmesi için kısa soru-cevap özeti.

Gümrükçe onaylanmış işlem/kullanım nedir?

Gümrük rejimlerini de kapsayan; serbest bölgeye alma, Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkarma, imha ve gümrüğe terk gibi işlemleri de içeren geniş kavramdır.

Gümrük rejimleri kaç kalemdir?

Serbest dolaşıma giriş, transit, antrepo, dahilde işleme, gümrük kontrolü altında işleme, geçici ithalat, hariçte işleme ve ihracat olmak üzere sekiz kalemdir.

Eşya rejime nasıl sokulur?

Gümrük beyannamesi verilir, gerekli belgeler sunulur, gerekiyorsa yetki alınır, eşya kontrole sunulur ve vergi/teminat şartları tamamlanır.

Doğrudan temsil ile dolaylı temsil farkı nedir?

Doğrudan temsilci başkasının adına hareket eder; dolaylı temsilci kendi adına ancak başkası hesabına hareket eder.

Beyan şekilleri nelerdir?

Yazılı beyan, sözlü beyan ve tasarruf yoluyla beyan.

Kontrol hatları nelerdir?

Kırmızı, sarı, mavi ve yeşil hat. Kırmızı fiziki muayene + belge kontrolü, sarı belge kontrolü, mavi ertelenmiş kontrol, yeşil kontrolsüz hattır.

Basitleştirilmiş usuller nelerdir?

Eksik beyanname, basit beyan ve kayıt yolu.

Ekonomik etkili rejimlerin ortak kuralları nelerdir?

İzin, teminat, gümrük gözetimi, kayıt tutma, verimlilik oranı, faiz ve süre ortak başlıklarıdır.

Son Adım

Rejim dosyasını kapatmadan önce işlem/kullanım, beyan, temsil, kontrol ve süre zincirini eşleştirin

Bu rehber; gümrükçe onaylanmış işlem/kullanım, rejime giriş, temsil, beyan, kontrol, teslim, basitleştirilmiş usul, sonradan kontrol, rejim kodu ve ekonomik etkili rejim ortak kurallarını tek dokümanda toplar.

Her dosyada eşyanın statüsü, seçilen rejim, beyan sahibi, temsil türü, ek belgeler, kontrol hattı, vergi/teminat ve rejim kapanış şartı birlikte kontrol edilmelidir.