AB Global
İLETİŞİM S.S.S
+90 216 6930696 E-mail
AB Global
Web Gümrük

Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 335)

Geri
AB Global
2026 Edisyonu
OPERASYON REHBERLERI

İhracat Teşvikleri

Devlet destekleri, ihracat sayılan satış ve teslimler, döviz kazandırıcı faaliyetler, vergi-resim-harç istisnası ve Dahilde İşleme Rejimi süreçlerini sadeleştiren premium operasyon rehberi.

2026 Bülteni Devlet Destekleri VRHİ DİİB DİR Otomasyon

Dış Ticarette Başarı; Yalnızca mevzuatı bilmekle değil; değişen uygulamaları takip etmek, süreçleri doğru yönetmek ve karşılaşılabilecek riskleri önceden öngörebilmekle mümkündür. Bu nedenle sürekli öğrenme ve güncel bilgiye erişim, sektör profesyonelleri için bir tercih değil, zorunluluktur.

GumrukApp Kariyer Merkezi; Dış ticaret ve lojistik alanında kariyer hedefleyen öğrencilerden deneyimli yöneticilere kadar geniş bir kitleye hitap eden özel bir bilgi ve gelişim platformudur. Hazırlanan eğitim sunumları; ithalat, ihracat, gümrük, lojistik ve dış ticaret operasyonlarının temel ve ileri düzey konularını anlaşılır ve uygulanabilir bir bakış açısıyla ele almaktadır.

Sektörün gerçek ihtiyaçları dikkate alınarak oluşturulan bu içerikler, katılımcıların yalnızca bilgi sahibi olmalarını değil, aynı zamanda karşılaştıkları süreçleri daha bilinçli ve etkin şekilde yönetebilmelerini amaçlamaktadır.

GumrukApp Kariyer Merkezi; dış ticareti öğrenmek, mesleki yetkinliğini artırmak ve sektörde fark yaratmak isteyen herkes için güvenilir bir başvuru noktası olarak tasarlanmıştır.

🏛️

Devlet Destekleri

Pazar araştırması, istihdam, Ar-Ge, fuar, marka, tasarım ve yurt dışı ofis destekleri.

📦

İhracat Sayılan Satışlar

İç piyasada yapıldığı halde ihracat sayılan özel satış ve teslimler.

💱

Döviz Kazandırıcı Faaliyet

Navlun, turizm, mağaza, bakım-onarım, müteahhitlik, eğitim ve sağlık gelirleri.

🧾

VRHİ

Vergi, resim ve harç istisnası; ihracat taahhüdü şartıyla tahsil erteleme/terkin mantığı.

⚙️

Dahilde İşleme

İthalat-ihracat, yurt içi alım-ihracat ve yurt içi satış/teslim süreçleri.

💻

DİR Otomasyon

E-imza, satır kodu, elektronik başvuru, revize ve taahhüt kapatma süreçleri.

Sunuş

İhracat teşviki, sadece destek değil; doğru belge, doğru süreç ve doğru taahhüt yönetimidir

Dış ticaret mevzuatı sıklıkla revizyona tabi tutulur ve farklı bakış açılarıyla yorumlanmaya müsaittir. Bu nedenle ihracat teşvikleri yalnızca destek kalemi olarak değil; belge, süre, taahhüt, istisna, teminat, otomasyon ve kapatma süreçleriyle birlikte değerlendirilmelidir. Bu rehber, sunudaki ihracat teşvikleri içeriğini uzun metin halinde bırakmadan; devlet destekleri, ihracat sayılan satış ve teslimler, döviz kazandırıcı faaliyetler, vergi-resim-harç istisnası, Dahilde İşleme Rejimi, DİR otomasyon projesi ve EK-5 yatırım malları listesi olarak okunabilir bloklara ayırır. Nihai işlemde güncel mevzuat, ilgili tebliğ, belge türü, firma statüsü, ihracat taahhüdü, süre ve başvuru mercii ayrıca kontrol edilmelidir.
AB Global Yaklaşımı

İhracat teşviklerinde kazanç; doğru destekten çok, doğru taahhüt yönetiminden doğar.

Teşvikten yararlanmak kadar, teşvikin şartlarını süresinde ve belgeye uygun şekilde kapatmak da operasyonun ana risk alanıdır.

AB Global 2026 İhracat Teşvikleri Bülteni
Operasyon Özeti

Sunudaki ana teşvik omurgası

Bu belge dört ana başlık ve DİR otomasyon destek süreçleriyle okunmalıdır.

1

Devlet Destekleri

Pazar, istihdam, Ar-Ge, fuar, marka, tasarım ve özel statülü şirket destekleri.

2

İhracat Sayılan Satışlar

İç piyasada yapılıp ihracat sayılan teslimler ve döviz kazandırıcı faaliyetler.

3

VRHİ

Damga vergisi, BSMV, KKDF/harç ve hal rüsumu istisna alanları.

4

Dahilde İşleme

Şartlı muafiyet, eşdeğer eşya ve geri ödeme sistemleri.

İçerik Haritası

İhracat teşvikleri dört ana bölümde okunur

Sunuda ihracat teşvikleri; devlet destekleri, ihracat sayılan satış/teslimler, vergi-resim-harç istisnası ve Dahilde İşleme Rejimi olarak akışa bağlanmıştır.

4Ana Bölüm

İhracat teşvikleri, dış ticaret yapan firmaların pazara giriş, üretim, satış, teslim, finansman ve belge yönetimi süreçlerini destekler.

Bu rehberde önce doğrudan devlet destekleri, ardından ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı faaliyetler ele alınır.

Devamında vergi-resim-harç istisnası ve Dahilde İşleme Rejimi detaylandırılır. Son bölümde DİR otomasyon projesi, firma sicil dosyası ve satır kodu süreçleri yer alır.

  • Devlet destekleri ve yatırımları.
  • İhracat sayılan satış ve döviz kazandırıcı faaliyetler.
  • Vergi, resim ve harç istisnası.
  • Dahilde İşleme Rejimi ve DİR otomasyon.
Sunudaki ana akış: devlet destekleri, ihracat sayılan satışlar, VRHİ ve DİR.
Bölüm 01

Devlet destekleri ve yatırımları

Sunuda ihracat destekleri geniş bir destek portföyü olarak listelenmiştir.

Çevre

Çevreye uyum ve sürdürülebilirlik bağlantılı destek başlığı.

Pazar Araştırması Desteği

Yeni pazarların araştırılması ve potansiyel müşterilere erişim çalışmaları.

İstihdam Desteği

İhracat kapasitesini artırmaya dönük personel/istihdam destekleri.

Pazar Araştırması ve Pazara Giriş

Hedef pazara giriş stratejileri ve araştırma faaliyetleri.

Eğitim ve Danışmanlık Desteği

Dış ticaret, marka, yönetim ve operasyon yetkinliği için destekler.

Ar-Ge Desteği

Ürün, süreç ve teknoloji geliştirme faaliyetleri.

Yurt Dışı Ofis ve Mağaza Desteği

Yurt dışında ofis, mağaza ve tanıtım ağı kurmaya yönelik destekler.

Marka ve Turquality Desteği

Markalaşma, kurumsallaşma ve uluslararası marka değerini artırmaya yönelik destekler.

Uluslararası Rekabetçiliği Destekleme

Firmaların uluslararası rekabet kabiliyetini geliştirmeye dönük programlar.

Yurt Dışı Fuar Desteği

Fuar katılımı, tanıtım ve müşteri bulma faaliyetleri.

Tarımsal Ürünlerde İhracat İadesi

Tarımsal ürün ihracatına yönelik iade destekleri.

Tasarım ve Dizayn Desteği

Tasarım, koleksiyon, ürün geliştirme ve marka farklılaşması.

Özel Statülü Şirket Desteği

Belirli statüdeki şirketlere yönelik özel destek mekanizmaları.

Bölüm 02

İhracat sayılan satış ve teslimler nedir?

İç piyasada yapılan bazı satış ve teslimler, belirli şartlarla ihracat sayılır.

İç Satış + İhracat EtkisiAna Mantık

İhracat sayılan satış ve teslimler; iç piyasada satışı ihracat sayılan ve vergi, resim ve harç istisnası ile ithalatta gümrük muafiyetinden yararlandırılan satış ve teslimleri ifade eder.

Bu kapsamda ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı faaliyetler ayrı ayrı değerlendirilir.

Özellikle kamu yatırımları, uluslararası ihaleler, savunma sanayi projeleri, gümrük hattı dışı eşya satış mağazaları, yatırım teşvik belgesi kapsamındaki mallar ve ambalaj malzemeleri gibi alanlarda özel şartlar gündeme gelebilir.

  • Vergi, resim ve harç istisnası bağlantısı vardır.
  • İthalatta gümrük muafiyeti gündeme gelebilir.
  • Döviz kazandırıcı faaliyetlerle birlikte değerlendirilir.
İhracat sayılan satış ve teslimler, iç piyasadaki bazı teslimleri ihracat teşviki kapsamına alır.
Bölüm 03

İhracat sayılan satış ve teslim örnekleri

Sunuda yer alan tebliğ başlıkları operasyonel kartlara ayrıldı.

🏗️

Kamu Yatırımları

Yatırım programında yer alan ve uluslararası ihaleye çıkarılan kamu yatırımlarına ilişkin teslimler.

🛡️

Savunma Sanayi

Savunma sanayi projelerini üstlenen imalatçı firmaların satış ve teslimleri.

🛒

Gümrük Hattı Dışı Mağazalar

İmalatçı firmaların bu mağazalara üreterek yaptığı satış ve teslimler.

🏭

Yatırım Teşvik Belgesi

Yatırım teşvik belgesi kapsamındaki malların imalatçı firmalarca teslimi.

📦

Ambalaj Malzemesi

İhracat ürünüyle birlikte ambalaj olarak ihraç edilmek şartıyla yapılan teslimler.

🔩

Kütük ve Blum Satışları

DİİB sahibi firmalara imalatçı firmaların kütük ve blum satış ve teslimleri.

Bölüm 04

Döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetler

İhracat teşviki yalnızca mal teslimiyle sınırlı değildir; döviz kazandıran hizmet ve faaliyetler de önemlidir.

Hizmet + FaaliyetKapsam

Sunuda döviz kazandırıcı faaliyetler; navlun gelirleri, turizm gelirleri, yurt dışında mağaza satışları, garanti kapsamında bakım-onarım hizmetleri, yurt dışı müteahhitlik, müşavirlik, mühendislik hizmetleri, eğitim gelirleri, yabancılara sunulan sağlık hizmetleri ve futbol kulüpleri tarafından sağlanan döviz gelirleri olarak listelenmiştir.

Bu faaliyetler, ilgili tebliğ ve istisna şartlarıyla birlikte değerlendirilmelidir.

  • Navlun, turizm ve yurt dışı mağaza gelirleri.
  • Bakım-onarım, müteahhitlik, müşavirlik ve mühendislik hizmetleri.
  • Eğitim, sağlık ve spor kulübü döviz gelirleri.
Döviz kazandırıcı faaliyetler, ihracat teşvik sisteminin hizmet ayağını oluşturur.
Bölüm 05

Vergi, resim ve harç istisnası nedir?

İhracat taahhüdünün yerine getirilmesi şartıyla tahsilin ertelenmesi ve şart gerçekleştiğinde terkin edilmesi mantığına dayanır.

Erteleme + TerkinMantık

Vergi mevzuatına göre, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesine rağmen tahsilin ihracat taahhüdünün yerine getirilmesi şartına bağlı olarak ertelenmesi; şart gerçekleşirse terkin edilmesi, gerçekleşmezse cezalarıyla birlikte tahsil edilmesi vergi, resim ve harç istisnası olarak açıklanır.

Bu istisna; mal ihracında yapılan ihracat faaliyetleri, ihracat sayılan satış ve teslimler, dahilde işleme izin belgesi süresindeki ihracatlar, yurt dışı ihaleler ve yabancı para ile finanse edilen kamu ihaleleri gibi alanlarda gündeme gelir.

  • Taahhüt gerçekleşirse istisna/terkin uygulanır.
  • Taahhüt gerçekleşmezse vergi cezalarıyla tahsil edilebilir.
  • Damga vergisi, BSMV, KKDF/harç ve hal rüsumu istisna kapsamına girebilir.
Vergi, resim ve harç istisnası; taahhüt, erteleme, terkin ve tahsil riskini birlikte içerir.
Bölüm 06

Vergi resim harç istisnası kapsamı ve istisna edilen kalemler

Sunudaki kapsam ve istisna edilen vergi/fon başlıkları.

Mal ihracında yapılan ihracat faaliyetleri

Mal ihracına bağlı işlemler VRHİ kapsamında değerlendirilebilir.

İhracat sayılan satış ve teslimler

İç piyasada yapıldığı halde ihracat sayılan teslimler istisna kapsamına alınabilir.

DİİB süresi kapsamında yapılan ihracatlar

Dahilde işleme izin belgesi süresinde yapılan ihracatlar belge şartlarıyla değerlendirilir.

Yurt dışı ve uluslararası kamu ihaleleri

Yurt dışı ihaleler ve yurt içi uluslararası/yabancı para ile finanse edilen kamu ihaleleri kapsamda olabilir.

İkili anlaşma ödemeleri

İkili anlaşmalar çerçevesinde ihracat karşılığı yapılan senet ödemeleri kapsama girebilir.

Damga Vergisi

İstisna edilen vergi ve fonlar arasında sayılmıştır.

Banka Sigorta Muamele Vergisi

BSMV istisna edilen kalemlerden biridir.

Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu / Harçlar

KKDF ve harç kalemleri sunuda istisna edilenler arasında verilmiştir.

Hal Rüsumu

Sunuda istisna edilen kalemler arasında yer alır.

EK-5

EK-5 listesi, yatırım malları kapsamındaki teslimler için kritik kontroldür.

İmalatçı firmaların Tebliğ eki yatırım malları listesinde belirtilen malları üreterek yapacakları satış ve teslimler, ihracat sayılan satış/teslim değerlendirmesinde ayrıca kontrol edilir.

İhracat Sayılan Satış ve Teslimler Hakkında Tebliğ · EK-5
EK-5

5/d-2 kapsamında yatırım malları listesi · Sayfa 1

Sunudaki EK-5 yatırım malları listesinin birinci sayfası görsel olarak korunmuştur.

EK-5 / 1Liste

Bu bölüm, Tebliğin 5/d-2 maddesi kapsamında yatırım malları listesinin birinci sayfasını içerir.

İşlem öncesinde GTİP, eşya tanımı, imalatçı firma şartı ve tebliğ kapsamı birlikte kontrol edilmelidir.

  • GTİP ve madde ismi birlikte kontrol edilir.
  • İmalatçı firma şartı değerlendirilir.
EK-5 yatırım malları listesi sayfa 1.
EK-5

5/d-2 kapsamında yatırım malları listesi · Sayfa 2

Sunudaki EK-5 yatırım malları listesinin ikinci sayfası görsel olarak korunmuştur.

EK-5 / 2Liste

Bu bölüm, Tebliğin 5/d-2 maddesi kapsamındaki yatırım malları listesinin ikinci sayfasını içerir.

  • Liste görseli seeder içinde ayrı blok olarak eklendi.
EK-5 yatırım malları listesi sayfa 2.
EK-5

5/d-2 kapsamında yatırım malları listesi · Sayfa 3

Sunudaki EK-5 yatırım malları listesinin üçüncü sayfası görsel olarak korunmuştur.

EK-5 / 3Liste

Bu bölüm, Tebliğin 5/d-2 maddesi kapsamındaki yatırım malları listesinin üçüncü sayfasını içerir.

  • GTİP bazlı kontrol gerektiren yatırım malları listesi.
EK-5 yatırım malları listesi sayfa 3.
EK-5

5/d-2 kapsamında yatırım malları listesi · Sayfa 4

Sunudaki EK-5 yatırım malları listesinin dördüncü sayfası görsel olarak korunmuştur.

EK-5 / 4Liste

Bu bölüm, Tebliğin 5/d-2 maddesi kapsamındaki yatırım malları listesinin dördüncü sayfasını içerir.

  • Liste sunudan alınarak paket içine eklendi.
EK-5 yatırım malları listesi sayfa 4.
EK-5

5/d-2 kapsamında yatırım malları listesi · Sayfa 5

Sunudaki EK-5 yatırım malları listesinin beşinci sayfası görsel olarak korunmuştur.

EK-5 / 5Liste

Bu bölüm, Tebliğin 5/d-2 maddesi kapsamındaki yatırım malları listesinin beşinci sayfasını içerir.

  • EK-5 listesinin son görsel sayfası ayrı blokta korunmuştur.
EK-5 yatırım malları listesi sayfa 5.
Bölüm 07

Dahilde İşleme Rejiminin kapsamı

Dış ticaret sermaye şirketleri, sektörel dış ticaret şirketleri, imalatçı-ihracatçılar ve belirli ihracatçılar için DİİB düzenlenebilir.

Azami %10Teminat İndirimi

Dahilde İşleme İzin Belgesi; dış ticaret sermaye şirketleri, sektörel dış ticaret şirketleri, imalatçı-ihracatçılar ve sermayesinin en az %51’i imalatçıya ait olması kaydıyla ihracatçılar için düzenlenir.

DİİB sahibi imalatçı-ihracatçıların, belge ihraç taahhüdündeki işlem görmüş ürünün üretiminin bir kısmını veya bir aşamasını yan sanayiciye yaptırmasına izin verilebilir. Ancak üretimin tamamı yan sanayiciye yaptırılamaz.

Uygulama; ithalat → ihracat, yurt içi alım → ihracat ve ithalat → yurt içi satış/teslim süreçleriyle yürütülebilir.

  • DİİB kapsamındaki üretimin tamamı yan sanayiciye yaptırılamaz.
  • Nakit, banka teminat mektubu, hazine tahvil/bonoları teminat olabilir.
  • Geçmiş ihracat performansına göre azami %10 indirimli teminat uygulanabilir.
Dahilde İşleme Rejimi kapsam, teminat ve belge sistemiyle birlikte yönetilir.
Bölüm 08

Dahilde İşleme Rejimi bünyesinde kullanılan sistemler

Sunuda şartlı muafiyet sistemi ve geri ödeme sistemi temel ayrım olarak verilmiştir.

A

Önce İthalat / Askıya Alma

İthalat vergileri teminata bağlanır; üretim sonrası ihracat yapılınca teminat iade edilir.

B

Önce İhracat / Eşdeğer Eşya

İthal eşya yerine aynı kalite/nitelikte serbest dolaşımdaki eşya kullanılabilir.

↩️

Geri Ödeme Sistemi

İthalatta ödenen gümrük vergisi, fon ve KDV gibi yükümlülükler ihracat sonrası geri alınabilir.

8

Asgari 8’li GTİP

Eşdeğer eşya kullanımında GTİP, kalite ve teknik özellik uyumu aranır.

80%

Döviz Kullanım Oranı

DİİB kapsamında döviz kullanım oranı kural olarak azami %80’dir.

3 Ay

Kapatma Başvurusu

Belge süresi bitiminden sonra en geç 3 ay içinde kapatma başvurusu yapılmalıdır.

Bölüm 09

Dahilde İşleme Rejiminde dikkat edilmesi gereken hususlar

Sunudaki kritik operasyon kontrolleri kısa maddelere ayrıldı.

Döviz Kullanım Oranı

DİİB kapsamında döviz kullanım oranı azami %80’dir; ikincil işlem görmüş tarım ürünü taahhüdü içeren belgelerde azami %100 olabilir.

İşletme Malzemesi Limiti

İthaline izin verilecek işletme malzemesi değeri ihracat taahhüdünün %2’sini, değişmemiş eşya için %1’i geçemez.

Girdi Kullanımı

İthal edilen girdilerin ihraç edilen mamullerin bünyesinde kullanılmış olması gerekir.

Satır Kodu

İthalat ve ihracat beyannamelerinde ilgili DİİB satır kodu doğru yer almalı ve DİR otomasyon sistemine doğru muafiyet kodu ile girilmelidir.

Belge Süresi

İthalat ve ihracat belge süresi içinde, ek süreler dahil ve belge şartlarına uygun yapılmalıdır.

Taahhüt Kapatma

Belge süresi bitiminden itibaren en geç 3 ay içinde hem DİR otomasyon sisteminde hem manuel olarak ilgili İhracatçı Birliğine başvuru yapılmalıdır.

Bölüm 10

DİR otomasyon projesi ne sağlar?

Dahilde İşleme İzin Belgeleriyle ilgili başvuru, revize ve taahhüt kapatma süreçleri elektronik ortamda yürütülür.

11 KarakterSatır Kodu

01 Ocak 2006 tarihinden itibaren elektronik imza kullanımı ile Dahilde İşleme İzin Belgeleriyle ilgili uygulamalar elektronik ortamda yürütülmektedir.

Belge müracaatından taahhüt hesabının kapatılmasına kadar ek süre ve revize talepleri dahil birçok işlem elektronik ortamda yapılır. Böylece yazışma ve evrak trafiği azalır, firmalar işlemlerini bilgisayar başında yürütebilir.

Satır kodu sayesinde ithalat ve ihracat madde bazında miktar/değer olarak izlenebilir; kapatma aşamasında hammadde sarfiyat tablosu otomatik hazırlanabilir.

  • E-imza ile elektronik başvuru yapılır.
  • Belge numarasının yanında ürün satırına satır kodu eklenir.
  • Beyannamede 11 karakterli satır kodu yazılmalıdır.
DİR otomasyon, satır kodu, e-imza ve elektronik kapatma süreçlerini bir araya getirir.
Bölüm 11

DİR otomasyon projesine katılmak için adımlar

Sunuda üç temel adım verilmiştir.

01

Elektronik sertifika edin

E-Güven, Türk Trust, E-Tuğra veya TÜBİTAK Kamu Sertifikasyon Merkezi gibi yetkili sağlayıcılardan elektronik sertifika alınır.

02

Elektronik yetkilendirme başvurusu yap

Elektronik sertifika kullanıcısı üzerinden DİR sistemi için elektronik ortamda yetkilendirme başvurusu yapılır.

03

Firma tanımlama belgelerini ibraz et

Tebliğ ekindeki firma tanımlaması için gerekli bilgi ve belgeler ilgili İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine sunulur.

04

Firma sisteme tanıtılır

İhracatçı Birlikleri belgeleri kontrol eder ve sistemde firma tanımlamasını yapar.

05

Belge ve revize işlemleri yürütülür

DİİB başvuru, revize, ek süre ve kapatma işlemleri elektronik ortamda takip edilir.

06

Satır kodu ile beyannameler bağlanır

İthalat ve ihracat beyannamelerinde 11 karakterli satır kodu kullanılarak miktar/değer kontrolü yapılır.

Bölüm 12

Firma sicil dosyası için gerekli belgeler

DİR otomasyon sisteminde firma tanımlaması için gereken belgeler sunuda toplu olarak verilmiştir.

12Belge Sayısı

Firma sicil dosyası için firma antetli dilekçe, kapasite raporu, imza sirküleri, ticaret sicil gazetesi, vergi dairesi faal mükellefiyet yazısı, vergi levhası, firma tanımlama formu ve elektronik sertifika sahibine verilen yetki belgesi gibi belgeler istenir.

İlk kez Dahilde İşleme Rejiminden yararlanacak imalatçı-ihracatçı veya ihracatçılar için İhracatçı Birliği üyeliğine dair belge; varsa Gümrükçe Onaylanmış Kişi Statü Belgesi de dosyaya eklenir.

Geriye dönük son bir yıla ait SSK tahakkuk bildirimleri ve son aya ait elektrik faturası da listede yer alır.

  • Kapasite raporu ve imza sirküleri temel belgelerdir.
  • Ticaret sicil gazetesi ve vergi belgeleri eklenir.
  • Elektronik sertifika yetki belgesi ve birlik üyeliği kontrol edilir.
Firma sicil dosyası, DİR otomasyon sistemi için ön tanımlama dosyasıdır.
Bölüm 13

Dahilde İşleme İzin Belgesi tipleri

Sunuda DİİB D-1’den D-5’e kadar belge tipleri açıklanmıştır.

DİİB D-1

Dahilde İşleme Rejimi kapsamındaki Şartlı Muafiyet Sistemi çerçevesinde düzenlenen belgelerdir.

DİİB D-2

Şartlı Muafiyet Sistemi altında eşdeğer eşya kullanımı çerçevesinde geçmiş dönemde düzenlenen belgelerdir.

DİİB D-3

İhracat sayılan satış ve teslimlerde gümrük muafiyeti çerçevesinde düzenlenen belgelerdir.

DİİB D-4

Mülga İhracat 96/1 sayılı Tebliğ’e istinaden düzenlenen belgelerdir.

DİİB D-5

Dahilde İşleme Rejimi kapsamındaki Geri Ödeme Sistemi çerçevesinde düzenlenen belgelerdir.

Bölüm 14

Firmaların elde ettiği avantajlar

DİR otomasyon projesi, belge başvurusu, revize, izleme, kapatma ve teminat iadesinde operasyonel hız sağlar.

📁

Tek Seferlik Evrak

Her başvuruda istenen belgeler firma tanımlamasında bir defa istenir.

Hızlı Başvuru

Ortalama 20 gün süren başvuruların maksimum iki günde sonuçlanması hedeflenir.

💻

Ofisten İşlem

E-imza alan firmalar işlemlerini ofisten yapabilir ve belge hareketlerini anında izleyebilir.

🏷️

Satır Kodu

İthalat ve ihracat madde bazında miktar/değer olarak takip edilir.

📊

Otomatik Sarfiyat

Kapatmada hammadde sarfiyat tablosunun sistem tarafından hazırlanması sağlanır.

🔁

Kolay Kapatma

Beyanname teyidi ve teminat iadesindeki sıkıntılar azaltılır.

Bölüm 15

İhracat teşviki dosyası nasıl yönetilmeli?

Destek, istisna ve DİR dosyalarında belge şartı ve taahhüt kapanışı birlikte takip edilmelidir.

01

Teşvik türünü belirle

Devlet desteği, ihracat sayılan satış, döviz kazandırıcı faaliyet, VRHİ veya DİR ayrımı yapılır.

02

Kapsam şartını kontrol et

Tebliğ, belge türü, firma statüsü, GTİP, faaliyet ve teslim şartları değerlendirilir.

03

Belge ve başvuru merciini belirle

DİİB, VRHİ belgesi, DİR otomasyon veya İhracatçı Birliği süreçleri ayrıştırılır.

04

Teminat/istisna etkisini hesapla

Vergi, resim, harç, teminat, döviz kullanım oranı ve muafiyet etkileri kontrol edilir.

05

Satır kodu ve beyan bağlantısını kur

DİR dosyalarında ithalat/ihracat beyannameleri belge satır koduyla eşleştirilir.

06

Taahhüt kapatmayı takvimle

Belge süresi ve ek süreler sonunda kapatma başvurusu zamanında yapılır.

Teşvikten yararlanmak için şartları sağlamak yetmez; taahhüdü de doğru kapatmak gerekir

Özellikle DİİB dosyalarında döviz kullanım oranı, işletme malzemesi limiti, ithal girdinin mamul bünyesinde kullanılması, satır kodu, belge süresi ve kapatma başvurusu birlikte takip edilmelidir. Süre veya belge hatası teşvik avantajını riske sokabilir.

Bölüm 16

İhracat teşvikleri hakkında kısa cevaplar

Operasyon ekibinin hızlı karar verebilmesi için kısa soru-cevap özeti.

İhracat sayılan satış ve teslimler nedir?

İç piyasada satışı ihracat sayılan ve vergi, resim, harç istisnası ile ithalatta gümrük muafiyetinden yararlandırılan satış ve teslimlerdir.

Döviz kazandırıcı faaliyetlere örnek nelerdir?

Navlun gelirleri, turizm gelirleri, yurt dışı mağaza satışları, bakım-onarım, müteahhitlik, müşavirlik, mühendislik, eğitim ve sağlık hizmet gelirleri örnek verilebilir.

Vergi resim harç istisnası ne anlama gelir?

Vergiyi doğuran olay gerçekleşse bile tahsilin ihracat taahhüdüne bağlanarak ertelenmesi; şart gerçekleşirse terkin edilmesi, gerçekleşmezse cezalarıyla tahsil edilmesidir.

DİR kapsamında temel sistemler nelerdir?

Şartlı Muafiyet Sistemi ve Geri Ödeme Sistemi. Şartlı muafiyet içinde önce ithalat ve önce ihracat/eşdeğer eşya kullanımı ayrımı bulunur.

DİİB kapsamında döviz kullanım oranı nedir?

Kural olarak azami %80’dir; ikincil işlem görmüş tarım ürünü taahhüdü içeren belgelerde azami %100 olabilir.

DİİB kapatma başvurusu ne zaman yapılır?

Belge süresi bitimini takiben en geç 3 ay içinde hem DİR otomasyon sisteminde hem manuel olarak ilgili İhracatçı Birliğine başvurulmalıdır.

Satır kodu neden önemlidir?

İthalat ve ihracatın madde bazında miktar/değer takibi ve DİİB taahhüt kapatma kontrolü için beyannamede 11 karakterli satır kodunun doğru yazılması gerekir.

Son Adım

İhracat teşviki dosyasını kapatmadan önce destek, istisna, belge ve taahhüt zincirini eşleştirin

Bu rehber; devlet destekleri, ihracat sayılan satış ve teslimler, döviz kazandırıcı faaliyetler, VRHİ, DİR, EK-5 yatırım malları listesi ve DİR otomasyon süreçlerini tek dokümanda toplar.

Her dosyada teşvik türü, tebliğ kapsamı, firma statüsü, GTİP, belge süresi, satır kodu, teminat, istisna ve kapatma yükümlülüğü birlikte kontrol edilmelidir.